محمد حسن خان اعتماد السلطنه
967
مرآة البلدان ( فارسى )
و نواب حسام السلطنه ، بعد از فتح سبزوار در بيستم شهر ربيع الثانى ، عزيمت نيشابور كرد و امام ويردى خان بيات كه از جانب نواب و الا حشمة - الدوله حمزه ميرزا « 14 » حكومت نيشابور داشت و دراين مدت به سالار خدمت و موافقتى نكرده بود دراين موقع به استقبال آمده استدعا نمود كه جمعى را معين فرمايند تا به نيشابور درآمده شهر را به ايشان سپارم . دراين ايام كه عيد نوروز فيروز بود نيشابور را نيز تصرف كردند . ذكر بعض وقايع ديگر كه دراين سال خير مآل واقع گرديد هم از وقايع اين سال ( هزار و دويست و شصت و چهار ) ، مأموريت ميرزا جعفر خان مشير الدوله است به سرحد بغداد كه به اتفاق وكلاى دولت روس و انگليس و عثمانى از آنجا به محمره « 15 » رفته حدود اراضى دولتين را تشخيص دهند . و اين سفرى طولانى بود كه حاصل آن در ضمن نگارش احوال مراجعت سفير مزبور مسطور خواهد شد . نيز دراين سال ، حكام بلاد را تجديد نمودند و اصقاع ممالك غالبا از شوايب آشوب مصفى گرديد و براى رفع آشفتگى كرمان ، نواب و الا - مؤيد الدوله طهماسب ميرزا « 16 » را به حكومت آن سامان فرستادند و فضلعلى خان را از آنجا طلبيدند دوست على خان حاكم يزد به دارالخلافه آمد و محمد عبد الله نامى از اشرار آن ولايت مداخله در كار حكومت مىكرد تا اعليحضرت شاهنشاه بر سرير گردون مستقل گرديدند و حاجى بيژن خان گرجى را كه ريش سفيد عملهء خلوت بود به حكومت يزد فرستادند و نواب و الا معز الدوله بهرام ميرزا « 17 » به ايالت فارس و نواب و الا ركن الدوله
--> ( 14 ) - حمزه ميرزا حشمة الدوله پسر بيست و يكم عباس ميرزا نايب السلطنه . ( 15 ) - خرمشهر كنونى . ( 16 ) - دومين پسر محمد على ميرزا دولتشاه است . دولتشاه نخستين پسر فتحعلى شاه و ساليان دراز حكمران كرمانشاه بود ( متولد در هفتم ربيع الثانى در 1203 و متوفى در 26 صفر 1237 ه . ق . شرح حالى از او به قلم خود او بهدست ما رسيده در پايان كتاب چاپ مىشود . ( 17 ) - دومين پسر عباس ميرزا نايب السلطنه .