مىكنند و بعد از قفل با مهر سلطان نيز مهمور مىنمايند و مستحفظين دارد . روز معينى از سال قاضى و ريش سفيدهاى شهر به در غار مىآيند و در حضور آنها در را باز مىكنند و مردى برهنه داخل مىشود هرقدر موميائى جمع شده برمىدارد و در شيشه‌اى مىنمايد و آن نهايت صد مثقال يا كمتر است « 33 » . و چون آن مرد بيرون آيد ثانيا در مقفل و ممهور مىشود و موميائى مذكور را مىبرند خدمت سلطان . خاصيت اين موميائى جبر عظام منكسره است . كسى كه استخوان او شكسته قدرى از آن مىخورد ، در خوردن اول آن استخوان منجبر مىشود . عقيدهء اصطخرى و بشارى اين است كه اين غار در ناحيهء دارابجرد است كه عن‌قريب ذكر آن بيايد . از ارجان تا نوبندگان شيراز بيست و شش فرسخ است . قاضى ابو بكر احمد بن محمد بن حسين ارجانى شاعر مشهور كه قاضى شوشتر بوده با جمعى ديگر از فضلاء منسوب به اين ارجان مىباشند . شعب بوان كه به كثرت اشجار و صفا موصوف است ميان آن دو واقع و در محل آن شرح داده مىشود . تقويم البلدان مطابق است با معجم البلدان و آثار الاول نيز مطابق است با معجم البلدان جز اين‌كه گويد قاضى ابو بكر ناصح الدين كه مسلما اشعر فقهاست ارجانى است و در اين شعر موطن خود را ذكر نموده ، شعر فقد درست تلك المعالم كلها * كما درست فى الدهر ارجاء ارجان صاحب نزهة القلوب گفته [ ارجان ] شهر بزرگى بوده در استيلاى ملاحده خرابى تمام به او راه يافته . هوايش گرمسير عظيم است . آبش از رود طاب كه از ميان آن ولايت مىگذرد . بر روى آن آب پلى است ثكان نام آن است . حاصل و فواكه و مشموماتش زياد خوب بخصوص انار

--> ( 33 ) - البلدان ابن فقيه ترجمهء ح ، مسعود ( بنياد فرهنگ ايران ، 1349 ) ص 13 . ضمنا اين نكته شايان توجه است كه نام مؤلف البلدان ، ابو بكر احمد بن محمد بن اسحاق همدانى مشهور به « ابن فقيه » است نه محمد بن احمد چنان‌كه اعتماد السلطنه در متن آورده است ( ر ك به مقدمهء ح . مسعود بر ترجمهء مختصر البلدان كه اقوال ديگران من‌جمله ابن النديم را دربارهء وى جمع آورده است ) .