است . حقوق ديوانى آن با ولايتش يك تومان « 20 » و چهار هزار دينار است . مؤلف گويد : ابهر در شصت هزار ذرعى غربى قزوين و چهل هزار ذرعى شرقى سلطانيه است . در ربع فرسخى شهر قلعهء خرابه‌اى است موسوم به دارا . گويند دارا كه مغلوب اسكندر شد بنا نموده . در بعضى كتب نوشته‌اند خانه‌هاى ابهر از خانه‌هاى اغلب شهرها بهتر ساخته شده . باغات باصفا بسيار دارد . ابهر رود از وسط شهر عبور مىكند . از آثار قديم مسجدى در ابهر باقى است . عرض شمالى سى و شش درجه و بيست دقيقه و طول شرقى چهل و پنج درجه و چهل و دو دقيقه . در يكى از كتب جغرافياى فرانسه نوشته‌اند كه ابهر كمتر از هزار و صد خانهء عالى ندارد . در آثار الاول ابهر سه موضع است : دو موضع ذكر شد . سيم كوهى است در حجاز . زينة المجالس مطابق است با نزهة القلوب . ابيورد [ مع - مر ] : به عقيدهء عجم يك قطعه از خراسان را كيكاوس به اورد بن گودرز اجاره داد و او در آن قطعه شهر ابيورد را بنا نهاد و براين نام موسوم كرد . هوايش غير سالم و آبش بد است . عبد الله بن عامر در سنهء سى و يك هجرى اين شهر را فتح كرد . بعضى فتح اين شهر را به احنف بن قيس تميمى نسبت داده‌اند . اهالى اين شهر پيوك به بدنشان درمىآيد « 21 » . يكى از

--> ( 20 ) - تومان لغتى است مغولى به معناى ده هزار . در دورهء مغولان ، ميزان درآمدهاى دولت ( حقوق ديوانى ) به تومان سنجيده مىشد . به مناطقى كه شمار مردان جنگى آنها به ده هزار مىرسيد تومان مىگفتند مثل تومان مراغه يا تومان نخجوان ( نزهة القلوب ص 99 ) سابقا فرماندهء ده هزار نفر را امير تومان مىخواندند ( لغت‌نامهء دهخدا ) . ( 21 ) - پيوك - پيو كرمى است مانند قيطان كه زير پوست و روى عضلات در مواضعى كه عصب زيادتر است توليد شود و طول آن گاهى به 57 سانتىمتر مىرسد . سلمانيها و قصابان محلى مهارت دارند كه آن را بدون پاره شدن كرم از زير پوست خارج كنند . بدين ترتيب كه وقتى از محلى كه سر اين كرم در زير پوست واقع است روى پوست جوش يا تاولى ايجاد شود آن جوش يا تاول را شكافنند و سر كرم را از روى پوست به اندازهء يكى دو سانتيمتر خارج كنند و آن را دور چوب كبريتى پيچند و چوب كبريت را به همان حالى كه كرم دور آن پيچيده روى زخم گذارند تا روز بعد مجددا آن را باز كنند و چند سانتىمتر از آن را بيرون كشند و باز دور همان چوب كبريت پيچند و رها كنند . اين عمل چند روز تكرار شود تا به تدريج همهء كرم از زير پوست خارج شود . اگر در حين عمل يا بىدقتى مريض ، كرم - كه قسمتى از آن خارج شده - پاره شود و سر پارگى آن زير پوست باشد به علت