بارى ، پس از آنكه حاجى على خان حاجب الدوله پدر محمد حسن - خان ، در ازاء نيكوخدمتى به ناصر الدين شاه و مهدعليا مادر شاه ، در قتل امير كبير ميرزا تقى خان فراهانى ، حكومت خورستان يافت محمد - حسن خان هم برطبق رسوم زمان معاون پدر گرديد و نايب الحكومه شد و عنوان و سمت حكومت شوشتر يافت ( 1276 ) و وقتى كه حاجى على خان معزول شد ، نايب الحكومه نيز از كار افتاد و باز دو سال بعد كه حاجى على خان وزارت عدليه يافت ، محمد حسن خان نيز معاون پدر گرديد ( 1278 ) . در سال 1280 هجرى قمرى ، بنابر پيشنهاد فرخ خان امين الدوله كاشى قرار شد كه چهل و دو نفر از شاگردان دار الفنون براى تكميل تحصيلات خود به اروپا بروند . رياست اين جمع را عبد الرسول خان اصفهانى برعهده داشت كه از اولاد حاجى محمد حسين صدر اصفهانى بود و خود در دار الفنون تحصيل كرده و استعداد فراوان در رشتهء رياضى نشان داده بود . سرپرستى اين جوانان را شاه قاجار به حسنعلى خان گروسى تفويض كرد . زيرا در همان ايام حسنعلى خان گروسى ملقب به امير نظام به‌سمت سفارت كبراى ايران در دربارهاى اروپا منصوب شده بود و عزم سفر به پاريس داشت . در هيئت سفارت امير نظام ، محمد حسن خان مقدم مراغه‌اى عنوان وابستهء نظامى داشت . دو سال بعد عنوان وى به نيابت دوم سفارت تغيير يافت . چهار سال اقامت در پاريس او را پخته و ساخته كرد . غير از كسب تبحر در زبان فرانسه وى به اوضاع علمى اروپا و روش تحقيق و طرز كار مراجع علمى وقوف تمام يافت و با ادب و فرهنگ فرانسه نيز به خوبى آشنا شد . چنين بود كه در بازگشت به ايران ، بلافاصله به دربار ناصرى راه يافت ( 1284 ) و تا پايان عمر در آن درگاه به احترام و عزت گذراند . در اين دوره ، نخستين سمت وى پيشخدمتى و مترجمى حضور بود و بعد در سال 1288 به مقام « رياست كل دار الطباعه و دار الترجمهء ممالك محروسه » منصوب شد و لقب صنيع الدوله يافت و مأمور و مسئول چاپ روزنامه گرديد . از روزنامه‌هايى كه وى درين سالها منتشر كرده يكى روزنامهء « ايران