محمد حسن خان اعتماد السلطنه

پيشگفتار 40

مرآة البلدان ( فارسى )

معروفه ، مدارس و مساجد معروفه ، موقوفهء خيرات شهر كاشان ، نفوس اهالى ، معادن كاشان . سواد كتابچهء دستور العمل چاكر خانه‌زاد عبد الغفار در مسافرت به خوزستان ( 1299 ) به دستور ظل السلطان مورخ 1300 . اين عبد الغفار همان دانشمند معروف عصر ناصرى ، ميرزا عبد الغفار خان نجم الملك است . ترجمهء جغرافياى بغداد كه « به‌طور يادگارى تقديم كتابخانهء مباركه جناب صنيع الدوله شده فى ذى الحجه 1301 . العبد محمد عارف » . رساله دربارهء خوزستان از لحاظ زمين‌شناسى و جانورشناسى و اصلاحات لازمه بخصوص در سرحد محمره و وصف قبايل آن حدود . جلد دوم : كتابچه راجع به درهء لار « جغرافيا و تاريخ درهء لار » كه ظاهرا تحقيقات خود اعتماد السلطنه است . در سفر 1298 در التزام ركاب ناصر - الدين شاه . كتابچه از شميران به لار تا سوادكوه . سفرنامه موسوم به « تحفة الفقرا » از ميرزا على خان از مشهد تا يزد و نائين به تاريخ 1300 . كتابچهء خوار از بلوكات معتبرهء طهران . كتابچه راجع به آسياى مركزى . كتابچه راجع به مساجد و تكايا و دكاكين و تعداد نفوس اصفهان و باغات شاهى ، آسياها و يخچالها و قراولخانه‌ها و كارخانجات و بيوتات مسكونه ( 1287 ) . كتابچهء تاريخ اصفهان از ميرزا حسين تحويلدار ( كه آقاى دكتر منوچهر ستوده چاپ كرده ) . كتابچه راجع به بلوكات و بعضى از قراى اصفهان ( نطنز ) . كتابچهء وضع قديمه و حاليهء شهر ميبد ( استخراج اعتماد السلطنه از تاريخ مفيدى و معجم البلدان ) . جلد سوم : جزء جمع فارس برحسب بلوك و دهكده .