مفضل بن سعد مافروخى اصفهانى ( مترجم : حسين بن محمد آوى )
13
محاسن اصفهان ( فارسى )
راه لطف ، نسخهاى خطّى به من بخشيدند . چون آن را به منزل آوردم و مطالعه كردم ، ديدم كه ترجمهء فارسى محاسن اصفهان مافرّوخى است ؛ ليكن اوراق آن مغشوش ترتيب داده شده ، و اجزاى آن پس و پيش قرار گرفته است . بسيار وحشت داشتم كه مبادا اين نسخهء بسيار عزيز كه در كمال نفاست و صحّت است ، و ظاهرا در عصر مؤلّف نوشته شده ، يا اينكه نسخهء خود او بوده است ، ناقص ، و چيزى از آن ، ساقط شده باشد . خوشبختانه بعد از مراجعت به تهران و جابهجا كردن اوراق نامرتّب ، و مقابلهء آن نسخه با متن عربى و يك نسخهء جديدتر از آن ، دانسته شد كه از نسخهء مرحمتى آقاى رفيع ، فقط ورق آخر - كه شايد متضمّن تاريخ كتابت آن بوده - ، ديگر هيچ ورقى نيفتاده ، و به غير از اين نقيصهء كوچك ، آن نسخهء گرانبها هيچ عيب و نقصى ندارد . چون پس از مطالعهء دقيق ، يقين شد كه اين نسخه ، در نهايت صحّت است ؛ حتّى در اشعار عربى آن نيز كمتر زير و زبرى است كه بر روى كلمات ، به غلط گذاشته شده باشد « 1 » ، دريغم آمد كه اين كتاب پر ارج و مفيد كه نسخ خطّى آن از سه چهار تجاوز نمىكند « 2 » ، و همه كس به آنها دست رسى ندارد ، همچنان در پردهء استتار و دور از حيّز مطالعهء همگنان بماند . اين بود كه به چاپ آن ، به عنوان يكى از ضمايم مجلّهء يادگار تصميم گرفتم ، و اينك خدا را شكر مىگزارم كه يكى از آرزوهاى ديرينهء نگارنده ، جامهء عمل پوشيده ، كتابى بالنّسبه منقّح ، با فهارس كامل « 3 » ، در اختيار عشّاق زبان و ادبيّات فارسى گذاشته مىشود . اين كتاب را ما به آن دسته از مشتركين سال چهارم مجلّهء يادگار كه وجه اشتراك آن سال خود را پرداختهاند ، مجانا تقديم مىكنيم ، و به آن دسته كه هنوز وجه مزبور را به ما
--> ( 1 ) . متأسفانه مرحوم عبّاس اقبال ، هيچيك از اين زير و زبرها را منتقل نكرده است ، با اين حال ، كوشيدهام تا در چاپ حاضر ، اشعار و جملات عربى ، مشكول باشند ( ويراستار ) . ( 2 ) . امروزه ، نسخههاى بيشترى از آن شناسايى شده است ؛ بنگريد به : منزوى ، احمد ، فهرست نسخههاى خطّى فارسى ، ج 6 ، ص 4295 و همو ، فهرستوارهء كتابهاى فارسى ، ج 2 ، ص 930 ( ويراستار ) . ( 3 ) . اكنون در اين چاپ حاضر ، علاوه بر استخراج دوبارهء فهرستها براى تطبيق مدخلها يا شمارهء صفحات جديد ، مدخلهاى فهرستها تكميل شده و تعداد فهارس نيز افزايش يافته است ( ويراستار ) .