ياسنت لويى رابينو ( مترجم : غلامعلى وحيد مازندرانى )
86
مازندران و استرآباد ( فارسى )
فرح آباد ساخته شد تا مانع پياده شدن تركمنها از سمت دريا بشود . دو ساختمان مشابه ديگر در سر راه نوذر آباد و ذاغمرز هست . اسامى اين چهار برج كه بين تجن و ميان كلا قرار دارند در نقشهء دمرگان « 1 » برج علينقى و برج زردى و برج نكا و برج گوهر بران ثبت شده است . بلوكات بارفروش بقرار ذيل است : بلده ، بالابلوك ، بالاتجن ، بندپى « 72 » بيشه ، جلال ازرك ، لفور « 73 » لال آباد ، مشهد - گنجو رود ، ساسى كلام . « 2 » دوم دسامبر 16 ميل - هنگام عزيمت از بارفروش از شعبهء رودخانه بابل و دهات آغوزبن و حاجى كلا و حيدر كلا و ده آغوزبن ديگرى عبور نموده وارد بيشهسر شديم . ده بعدى عزيزك بود كه در سمت شمال آن اصطلخ بزرگى واقع بود . بر رودخانه تالار پل چوبى به طول 33 گام ساخته بودند و پس از عبور از ميان جنگل انار به ده بهنمير آمديم . ده بعدى روشن دون بود . سپس به جنگل ازنوا رسيديم در اينجا راه از ميان يك دشت باتلاقى ميگذشت و پس از عبور از چپك رود به دهكدهء انار مرز وارد شديم . محل كوچك چپك رود كه سابقا از توابع بارفروش بود و بعدها به سارى ملحق شده از شرق محدود است به كرد كلا . از مغرب به روشن دون و از جنوب به مدان ( يا بتصور من به جوبار ) و از طرف شمال به لاريم و بحر خزر و شامل دهات انار مرز كه سى خانوار جمعيت دارد و دينه چال 50 خانوار و پيت رود 40 خانوار و امامزاده عبد اللّه 30 خانوار مىباشد . در زمان شاه عباس عدهاى در سواحل دريا منزل داشتند و چون همواره در معرض تاختوتاز دزدان تركمن بودند به نواحى دور از دريا كوچ كردند و در اماكن كنونى اقامت گزيدهاند . نزديك دريا قطعهايست معروف به قبر سلطان ابراهيم ادهم ولى ساختمانى در آنجا نيست ميگويند در محلى به نام گيلهورد نزديك
--> ( 1 ) - De Morgan ( 2 ) - در مورد دهات بارفروش رجوع كنيد به ضميمهء اول ( ط ) .