ياسنت لويى رابينو ( مترجم : غلامعلى وحيد مازندرانى )
74
مازندران و استرآباد ( فارسى )
علوم فقه و اصول و مسائل مذهبى بود . پيروان فرقهء اسمعيليه با خنجرى كه بر او زدند هلاكش كردند . گنبد يك برج شش ضلعى است و بر سر آن قبه است و در زير آن قبرى از گچ است . درهاى آن در شرف خرابى و ستونهاى چوبى آن از ميان رفته است . در بالاى يكى از آنها كه هنوز مانده اسم سيد عزيز بن سيد بهاء الدين آملى نوشته شده است . ما از اينجا بديدن يك درخت عالى افرا رفتيم كه در نزديكى آن بقعهء كوچكى موسوم به پنج تن واقع بود . اين بناها را اشخاصى كه در جستجوى گنج بودند مورد بىحرمتى قرار دادهاند . ابن اسفنديار مينويسد اشخاص ذيل در آمل مدفون شدهاند . سيد ابو القاسم حسن حمزة العلوى كه قبرش در مقابل مدرسه زين الشرف بوده و اردشير بن حسن پادشاه مازندران آن را تعمير كرده . ابن فورك واعظ مسجد سالار بوده و آن مسجد را سالار براى او ساخته بود و نيز منبرى در كنار محراب براى او ساخته شده بود . او را در محلهء على كلاوه نزديك گنبد چهار راه دفن كردند . شيخ ابو العباس قصاب كه مقبرهاش تا عهد ابن اسفنديار محل زيارت مردم بود . شيخ ابو جعفر الحناطى كه در مزار وى قرآنى بوده كه ميگفتهاند به خط محمد بن على معروف به ابن الحنيفه بوده و شيخ زاهد كه قبر او در محلهء على آباد نزديك دروازهء زندانه كوى بود « 60 » و بالاخره شيخ ابو تراب كه قبرش نزديك در مسجد محلهء درلبش قرار داشته . ما به مسجد كهنهاى بنام مسجد امام حسن رفتيم كه ميگفتند در زمان هارون الرشيد ساخته شده ولى چون امام حسن در آنجا نماز گزارده بود به آن نام معروف شد . برج ديگرى بنام قدمگاه خضر در نزديكى سبزه ميدان در قبرستانى معروف به مصلى واقع است و اين شايد محل قديمى مصلى آمل است كه داعى الصغير در آنجا قصرى داشته و نام آن بارها در تاريخ مازندران ذكر شده است . ملگونف نام گنبد محمد آملى را ذكر مىكند كه حتما در همان سال 1860