ياسنت لويى رابينو ( مترجم : غلامعلى وحيد مازندرانى )

67

مازندران و استرآباد ( فارسى )

مقبرهء او نيز در همين جا ساخته شد . وقتى كه خسرو پرويز به سلطنت رسيد شهر آمل را بسيار توسعه داد و آنجا را پايتخت و اقامتگاه خود ساخت و دور ديوار اصلى ديوارى از گل برپا كرد « 1 » در زمان فرمانروايى اسپهبد خورشيد وقتى كه عمر بن علاء « 51 » از جانب مهدى فرزند مأمون خليفهء عباسى به فرماندهى لشكرى مسلمين به طبرستان آمد مردم آمل بدين اسلام درآمدند . عمر بن علاء اين شهر را بنابر قول ظهير الدين در سال 137 هجرى و يا بقول ابن اسفنديار در 140 هجرى تصرف كرد و آمل پايتخت حكام خلفا در طبرستان شد . خالد بن برمك كه بحكومت مازندران منصوب گرديده بود ، در سال 150 هجرى ( 766 مسيحى ) در محلى كه بنام اوخالد سراى ناميده شد ، اقامت گزيد و براى خود قصرى هم در آمل ساخت . گفته‌اند كه مسجد جامع معروف به مسجد طشته‌زنان بوسيلهء مالك بن الحارث الاشتر نخعى كه مصاحب حسن بن على در سفر مازندران بود ساخته شد . اما ظهير الدين با اين نظريه موافق نيست و ميگويد مسجد مزبور بوسيلهء شخصى از پيروان مذهب مالكى بنا گرديد و اولاد او تا زمان ظهير الدين هنوز در لار قصران « 52 » بودند و هر سال براى تعمير مسجد به آمل ميآمدند . در بقعهء مشهور به للّه پرچين قبرهاى مشايخ و سادات ايشان واقع است . مردم آمل كه اسلام آورده بودند ابتدا مذهب مالكى داشتند و بيشتر آنها تا زمان داعى الكبير در اين مذهب باقى بودند و در اين موقع شيعه شده‌اند و نام دشت معروف به مالكه دشت از عبد اللّه بن مالك نام گرفته‌اند نه از مالك اشتر . مسجد جامع آمل در زمان هارون الرشيد بسال 177 هجرى ( 4 - 793 مسيحى ) بوسيلهء ابراهيم بن عثمان بن نهيك « 2 » بنا شد و عبد الملك بن قعقع كه در سال 179

--> ( 1 ) - تاريخ ابن اسفنديار . ص 20 - 27 ( 2 ) - تاريخ ابن اسفنديار . ص 26 و 27