ميرزا على خان نائينى ( صفاء السلطنة )
18
گزارش كوير ( سفرنامه صفاء السلطنه نايينى " تحفة الفقراء " ) ( فارسى )
شرح احوال ميرزا على خان نائينى ، متخلص به « نايب » و « مشتاقى » مشهور به صفاء السلطنه سيّد عبد الحجة بلاغى نائينى دربارهء ميرزا على خان صفاء السلطنه نوشته است : ميرزا على خان ملقب به صفاء السلطنه فرزند حاج ميرزا محمد [ كه ] در المآثر و الاثار مىنويسد : ميرزا على خان نائينى خلف ميرزا محمد ، مترجم « احقاق الحق » عليه الرحمه كه نامش جداگانه عنوان شده ، همانا در فضل و هنر وارث پدر نامور است . و تالى كاكويش ( دائى ) حاجى ميرزا على نقى مشير لشكر كما يقال الولد الحلال يشبه بالاب و الخال « 26 » همچنين بلاغى در تاريخ نائين و در انساب نائين بنا به نقل قول و نقل از نوشتهء افراسياب آزاد فرزند مرحوم ميرزا على خان صفاء السلطنه آورده است كه صفاء السلطنه در زمان ناصر الدين شاه عهدهدار مديريت روزنامه « اطلاع » و روزنامهء ملت سنيهء ايران ( روزنامه ملتى بعدى ) بوده است . آنچه بلاغى در اين باره آورده به قرار زير است . « ميرزا على خان در زمان ناصر الدين شاه مدير ، روزنامه ملت سنيهء ايران ، و دبير روزنامهء اطلاع و ايران كه روزنامههاى اخير را وزارت انطباعات منتشر مىساخته است و خط نستعليق را خوش مىنگاشته ، شعر هم نيكو مىسروده و در آغاز « نايب » تخلص مىكرده و پس از تشرف خدمت ( مرحوم ) حاج استاد غلامرضا شيشهگر اصفهانى و تسليم شدن به وى « مشتاقى » تخلص مىنموده و ديوان وى به نام مشتاقى به طبع رسيده و كتاب « كنز المعجزات » او نيز كه منظوم است در دو مجلد به چاپ رسيده است » . بلاغى در پا صفحهء 124 تاريخ نائين آورده است كه : « نگارنده موضوع ادارهء روزنامه و سردبيرى آن و چاپ كتابها را از آقاى آزاد فرزند ايشان شنيدهام » « 27 » بلاغى نمونههايى از آثار منظوم صفاء السلطنه را نيز در تاريخ نائين آورده است . از اين چند اثر او پيدا است كه مشتاقى در انواع شعر دست داشته و سخنش خالى از لطف و استحكام نيست . صفاء السلطنه در اين سفرنامه يا « روزنامه خراسان » هم جاىجاى به مناسبتهايى از طبع خود يارى جسته و مطالبى را به نظم درآورده كه در متن كتاب ملاحظه خواهيد فرمود . در المآثر و الاثار شرحى دربارهء ميرزا محمد نائينى پدر صفاء السلطنه نيز به قرار زير آمده است : « ميرزا محمد نائينى از جمله فقها و عظماء و علماء بود و در نائين و ملحقاتش و آن حدود به امور شرعيه مشغولى مىنمود . كتاب مستطاب « احقاق الحق » من تصانيف السيّد السندا السعيد
--> ( 26 ) - سيد عبد الحجت بلاغى تاريخ نائين ص 123 ( 27 ) - كتاب « كنز المعجزات ناصرى » دو مجلد است ؛ اما بيش از يك مجلد آن به چاپ نرسيده است . قبلا به آن اشاره شده است .