ولى چنين نكرده است ، و سفرنامه‌اش شامل اطلاعات جغرافيايى و تاريخى مسيرى است كه در چند سطر بالا به آنها اشاره شد . ميرزا على خان صفاء السلطنه از جمله رجالى است كه در دوره ناصرى و مظفرى سالهاى سال در مقامهاى مختلفى خدمت كرده ، و چون داراى خط و ربط و اصالت اخلاقى و خانوادگى نيز بوده ( يعنى علم و اخلاق را توأمان داشته ) پيوسته او را به مناصب گوناگون و بزرگى برمىگزيده‌اند . سفرنامه‌اى كه از او در دست است نه به تنهايى يك كتاب جغرافيايى است و نه يك كتاب صرفا تاريخى ، كتابى است كه مؤلف در آن هم به نكات تاريخى پرداخته و هم مسائل جغرافيايى را مورد بررسى قرار داده است . از اين روست كه كتاب او از چند جهت قابل استفاده است . يعنى خواننده هم به مسائل تاريخى برمىخورد و هم به مسائل جغرافيايى و هم به مسايل علم الرجال و غيره و غيره دست مىيابد . اطلاعاتى را كه مؤلف در اين كتاب درباره راه و رباط و بناهاى ملى و مذهبى ( عرض راه خود ) مانند مساجد ، كاروان‌سرايها ، امامزاده‌ها و رباطها بدست داده به اين صورت در كتابهاى ديگر نمىتوان يافت . صفاء السلطنه چون خود در نائين تولد يافته و با بيشتر نواحى مسير راه خود آشنايى كامل مىداشته ، سعى بسيار كرده تا كتابى خواندنى و ماندنى از خود به يادگار بگذارد . مثلا به هر شهر و دهى كه وارد شده نخست به سراغ دانشمندان و علماء آن شهر رفته شرح احوال و اطلاعاتى از آنها در كتاب خود گرد آورده كه به كتاب حالت سنديت و مرجعيت داده است . صفاء السلطنه اين سفرنامه را به منظور خاصى تحرير نكرده كه كتاب در يك زمينه بخصوصى باشد و مؤلف نتواند هرچه را مىخواهد و مىيابد در كتاب خود ذكر كند . نويسنده به اين نكته توجه داشته كه چه مطالبى را در كتاب بياورد كه به نوشتن و خواندنش بيرزد . ظاهرا سبب تأليف كتاب اين است و در سالشمار به آن اشاره شد كه صفاء السلطنه چند سالى را به سمت منشىگرى حكومت و معاونت وزارت خراسان در فرمانفرمائى ميرزا حسين خان مشير الدوله قزوينى سپهسالار اعظم در مشهد مىزيست و دايى او ميرزا على نقى مشير لشگر وزارت خراسان را به عهده داشت چون مشير الدوله در مشهد به مرگ ناگهانى درگذشت ، صفاء السلطنه پس از تغيير و تحول كارهاى وزارتى مشهد ، از طريق رباطات عازم نائين و تهران شد . و چون پدرش ميرزا محمد مجتهد نائينى در نائين ساكن بود به ديدار پدر شتافت كه از آن راه عازم تهران شود . صفاء السلطنه كه قريب چهل سال به نائين نرفته بود از راه رباطات ، تربت حيدريه ، ساغند ، طبس و يزد عازم نائين و تهران شد . اين سفر به وسيله مال انجام گرفته و صفاء السلطنه سفرنامه خود را در كجاوه تحرير كرده است ، به‌طوريكه در آغاز اين نسخه از سفرنامه او كه ما آن را متن اين چاپ قرار داده‌ايم ، آمده ، صفاء السلطنه روز يكشنبه پنجم شهر جمادى الثانيه 1300 ه . ق از مشهد مقدس عازم زادگاه خود نائين شده است . صفاء السلطنه وقايع اين سفر را از هنگام حركت از مشهد روزبروز تا ورود به تهران به رشته تحرير درآورده است . آنچه روشن است صفاء السلطنه به همراه خالوى ( دايى ) خود حاجى ميرزا على نقى