ميرزا على خان نائينى ( صفاء السلطنة )
116
گزارش كوير ( سفرنامه صفاء السلطنه نايينى " تحفة الفقراء " ) ( فارسى )
60 - 70 سال گذشته به چشم نمىخورد تنها كتاب جامعى كه در زمينه آثار باستانى منطقه اردستان و نائين ( در سالهاى 1354 - 1356 ) تأليف شده كتابى است كه ايرج افشار به خواهش انجمن آثار ملى تدوين و تأليف كرده . اين كتاب مهم هم متأسفانه با آنكه اينك بيش از 10 - 12 سال از تأليف آن مىگذرد هنوز به چاپ نرسيده و جاى آن در زمينهء شناخت آثار باستانى منطقهء اردستان و نائين خالى است . از اردستان علاوه بر بناهاى تاريخى بايد از سنگ گور امير اويس ياد كرد كه يكى از بهترين حجاريهاى كم مانند ايران است . ص 79 ، س 9 - حضرت و الا ظل السلطان : مسعود ميرزا ظل السلطان پسر بزرگ ناصر الدين شاه قاجار سالهاى سال والى اصفهان و آن منطقه بود فجايع و خرابى بىحد او در منطقهء اصفهان بهطورى مشهور است كه نيازى به معرفى و بازگوئى ندارد . عارف در غزلى گفته است : خرابى آنچه به دل كرد والى حسنش * به اصفهان نتوان گفت ظل السلطان كرد چو جغد بر سر ويرانههاى شاه عباس * نشست عارف و لعنت به گور خاقان كرد ( ديوان عارف چ 3 ص 248 ) ص 79 ، س 7 - مهباد - يا - مهاباد : قصبه ، از دهستان شهرستان اردستان 23 ك شمال باختر اردستان و در كنار راه اردستان به كاشان واقع است . ( فرهنگ جغرافيائى ايران ) ص 80 س 20 - آقا گل مهبادى : شرح احوالش بدست نيامد . ص 80 س 24 - موغار - يا مغار : ده از دهستان گرمسير شهرستان اردستان 28 ك شمال باختر اردستان . كنار راه اردستان به كاشان واقع است و از نظر موقعيت محلى بسيار مهم است زيرا در تقاطع راه قديم اردستان به كاشان و شاهراه اصلى اردستان به نطنز و كاشان و اصفهان قرار دارد . در قديم كاروانيان از موغار به قريهء باد ( باد افشان ) و خالدآباد به كاشان مىرفتند اما از موقعى كه جادههاى كشور ماشينرو شده اين جاده متروك مانده بود به سبب اينكه قسمتى