اسد الله معطوفى
933
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
نموده ، در پايان ده يعنى در سمت جنوب شرقى آن ، بر يك بلنداى بسيار زيبا ، گورستان دوم و قديمى اين روستا به چشم مىخورد كه تعدادى از سنگهاى عصر صفوى آن با وجود كوهستانى و يخبندان بودن منطقه ، پابرجا و صلابت خود را حفظ نمودهاند . سنگهاى اين گورستان بطور عمده داراى اين مشخصات هستند . 1 - بيش از يك سوم آنها بخاطر سرماى شديد كوهستان متلاشى و از هم پاشيدهاند . اصولا سرماى كشنده اين نواحى از گذشته دور زبانزد خاص و عام بوده و در متون و گزارشات تاريخى هم بدان اشاره شده است . مثلا در گزارشات راپرتچى انگليسىها در استراباد در زمستان سال 1334 ه . ق ( 20 آوريل 1916 م ) چنين آمده است : « از شدت و كثرت برف در سياهمرگو از ييلاقات كتول ، 200 خانه فرو نشسته و حدود 20000 تومان وجه نقد و اجناس اهالى زير خاك مانده است » . 45 2 - قديمىترين سنگ قبر اين گورستان متعلق به عصر صفوى و داراى تاريخ 1010 ( 101010 ه . ق ) با فاميل كوهى است . ولى آنچه مبرهن مىباشد اينكه وجود سنگهائى با تاريخ قديمىتر است كه متاسفانه متلاشى شدهاند . 3 - اكثر سنگ مزارها فقط نام متوفى و نام پدر بر روى آنها حك گرديدهاند و كمتر گورسنگى وجود دارد كه نام فاميل يا طايفه متوفى بر آن نقر شده باشد . بااينوجود نام چند طايفه مثل ملاقاسمى و تجربى را بر روى سنگها مىتوان ديد . بدين بهانه بد نيست اشارهاى به اين طايفه يعنى تجرىها بشود . آنها در گذشته دور از نزديكى روستاى تاش ( در حاشيه شاهكوه ) به اين ناحيه كوچ كرده بودند . تيرههاى مهم اين طايفه را بوميان اصيل و مسن منطقه شامل : ملايان ، عباسان ، دهقانان و ديلمىها مىدانند . خود طايفه ملايان ، به تيرههاى صفرخانى ، موذنى ، ملاقاسمى و مقسمى تقسيم شدند . 46 4 - گورسنگها همگى از دو نوع رودخانهاى و لاشهسنگهاى كوهستانى تشكيل شدهاند كه نوع دوم را بوميان « چكلى » مىنامند . چكل به گويش محلى به معنى تپه بلند يا كوه كوتاه است . 5 - در چشمانداز شرقى قبرستان دوم ، قلعه معروف « كلارى » بر يك بلنداى بسيار صعب العبور واقع شده كه به احتمال زياد آخرين مكان محل مقاومت متمردين و مبارزان منطقه محسوب مىشد . به گفته چهار تن از بوميان بيش از 75 سال اين روستا ، تا 5 دهه پيش