ورود آريايىها به ايران گرگان در آستانه ورود آريايىها در اواسط هزاره دوم ق . م . اقوام آريايى از منطقه سيبرى اوراسيا Erasia ( مرز دو قاره آسيا و اروپا ) بسوى اروپا و فلات ايران سرازير شدند . اوستا مركز اصلى آن‌ها را « ائيران وئجه » دانسته است كه پس از مهاجرت داراى 16 مملكت شدند . علت مهاجرت آريايىها را بايد به چند دليل از جمله : افزايش سرماى شديد ، كمبود چراگاه‌ها ، جنگ‌هاى قبيله‌اى و فشار اقوام شمالى و آلتائى دانست . در اوايل هزاره دوم ق . م يك دسته از آريايىها به شمال فلات ايران توجه نمودند و در نزديكىهاى رود سيحون و جيحون مستقر شدند . اندكى بعد بخش مهمى از آن‌ها پس از جنگ‌هاى پىدرپى به‌خاطر استفاده از چرخ ، ارابه ، فلاخن و تير و كمان بر « ديوها » ( دشمنان آريايىها ) پيروز گشتند و به سوى جنوب سرازير گرديدند . يك دسته به سوى هند رفتند ، دسته‌اى ديگر از دو سوى درياى خزر ( قفقاز و ماوراء النهر ) به سوى ايران آمدند و دسته سوم به سوى اروپاى فعلى رهسپار شدند . آن دسته كه به ايران آمدند در سه نقطه استقرار يافتند : پارت‌ها در شرق ، مادها در غرب و پارس‌ها در مركز . سپس اين فلات را « آئيريان » يا ايران خواندند . سرزمين جديد اينك از نظر آب و هوا و مراتع سرسبز براى زندگى دامدارى آن‌ها بسيار مناسب بود . ولى آن گروهى كه در ناحيه جيحون ( گنگ دژ حوالى سمرقند ) ماندند و مهاجرت نكردند بعدها به عنوان قوم تورانى به جنگ‌هاى طولانى با هم‌نژادان خود پرداختند . سكاها و هون‌هاى آينده را نيز عده‌اى از مورخين گروهى از همين آرياها دانسته‌اند .