كشاورزى مطلوب‌تر و نيز آب مورد احتياج 4 - احتمال رواج چند بيمارى اپيدميك مثل و با و طاعون . اتفاقا بعدها گروهى از تراكمه از جمله دو طايفه دوجى و داز بطور عمده در قسمت شمالى و دشتىتر منطقه كتول مسكون شده و همسايه كتولىها گرديدند . در قسمت كوهستانى دهنه محمدآباد كتول مهمترين طوايفى كه تا به حال شناخته شده‌اند عبارتند از : كفشگر ، ديلم ( بيشتر در روستاى مايان بودند ) ، رحيم ، تجرى ( از منطقه تجركوچ كرده بودند ) ، كوهسارى ( كه چند سنگ مزار از آن‌ها در الوستان هنوز وجود دارند ) ، كمر ، كوهى و سادات و در روستاى خلين در ( خالىدره ) بطور شاخص بيشتر طوايف مزيدى ، شكى ، باباكردى ، گيلك و عملشاهى حضور داشتند . از گورستان قديمى اين روستا كه معروف به « زى خاك موسى » بود تعدادى سنگ مزار متعلق به اموات اين طوايف به چشم مىخورند . اما در بين اين طوايف و تيره‌ها مزيدىها يكى از قديمىترين‌ها محسوب مىشوند . آن‌ها احتمالا از احفاد و بازماندگان مهاجران عرب هستند . لازم به تذكر است كه در اوايل پيروزى و تسلط اعراب مسلمان بر ايران در قرون اول هجرى ، قبايل و طوايف زيادى از اعراب بصره و كوفه مثل ازد ، تميم ، بكر ، بنى مزيد ، بنى عقيل و . . . به ايران كوچ داده شدند . يك بخش از آن‌ها به منطقه دامغان ( جنوب گرگان تاريخى ) آمده و بقيه در همدان ، فارس ، اصفهان ، قم ، كاشان ، يزد ، رى ، قزوين و آذربايجان مستقر گرديدند . فقط در سال 52 ه حدود 50000 مرد جنگى عرب به همراه خانواده‌هايشان به خراسان آمده بودند . طايفه قيس بيشتر در مغرب خراسان و ناحيه كومش ( دامغان كنونى ) استقرار يافتند . 37 بنى مزيد يا مزيديان متعلق به قبيله اسد كه تمايلات شيعى پيدا كردند ، بعدها در زمان معز الدوله ديلمى حدود سال‌هاى 347 تا 352 ه نواحى هيت و كوفه را پايگاه و حله را پايتخت خود نمودند . 38 طايفه بنى عقيل كه حكمرانان موصل و الجزيره محسوب مىشدند در قرن 5 ه رقيب اصلى آن‌ها شدند . در قرن 6 ه يعنى در عهد سلجوقيان نام تعدادى از سرداران بنى مزيد يا مزيدى در متون تاريخى آشكار شدند . مثلا در عصر بركيارق ، در جنگ‌هاى وى با برادرش محمود ، شخصى بنام عز الدوله محمد بن صدقه مزيدى جانب بركيارق را گرفت . 39 در غوغاى سال 460 ه در زمان خلافت القائم در بغداد ، با ورود طغرل سلجوقى به اين شهر ، ابو حارث ارسلان بساسيرى و برادر زنش دبيس مزيدى عليه سلجوقيان قيام