اسد الله معطوفى

770

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

گورستان‌هاى لاملنگ و هاشم‌آباد بقعه امامزاده سليمان كه بوميان منطقه آن‌را فرزند امام زين العابدين مىدانند ، در مسافت 8 كيلومترى غرب شهر گرگان واقع شده است . اين گنبد و بارگاه در وسط يك قبرستان تاريخى قرار گرفته كه اين مجموعه خود در ميان روستاهاى قلعه محمود در شمال ، لاملنگ در جنوب ، هاشم‌آباد در شمال غرب و شير علىآباد در شرق قرار مىگيرند . لاملنگ كه در گذشته لاميلنگ نيز خوانده مىشده يكى از روستاهائى بود كه در بلوك سدن رستاق استراباد ، ديرينه‌اى قابل توجه داشته است . وجود سنگ مزار مربوط به سال 877 ه اين نظر را تقويت مىكند . اما در بين اسناد تاريخى ، قديمىترين سندى كه به لاملنگ اشاره كرده ، وقفنامه سال 919 ه است كه در آن آمده : « . . . قريه لله‌فن واقع در بلوك سدن رستاق شرقيا متصل است به قريه لاميلنگ . . . و تمامى قطعات مليارستان و تراشمانى است واقع در قريه مشهوره لاميلنگ . . . و يك قطعه تراشمانى مشهور املاك سيد شاهمير تيرگر ، شرقيا اراضى ساده عماد الدين بن حسن عبا ، غربيا پيوسته به اراضى و توتستان سيد نعمت الله پسر سيد شمس الدين لاميلنگى و . . . » . 108 اين روستا در سال 1276 ه ( زمان حكومت ناصر الدين شاه قاجار ) 13 خانوار و 58 نفر جمعيت بيشتر نداشت ، 109 بااين‌وجود بقعه يادشده در آن سال‌ها براى مردم بومى اين دهكده و ساير دهات اطراف ، مورد توجه بود . در گذشته بناى اصلى آن از داخل 8 ترك ( ضلع - پهلو ) داشت كه ترك‌ها دوبدو باهم برابر بودند . اما در دهه اخير آن‌را كاملا تعمير و ترميم نموده‌اند كه تصوير هر دو را در صفحات بعد ارائه نموده‌ايم . در گذشته بر روى مرقد صندوق چوبى نفيسى قرار داشت ، ولى هم‌اكنون يك صندوق ساده جايگزين آن شده است . اما گورستان قديمى دور اين گنبد و بارگاه هنوز نفس‌هاى آخر شأن و اعتبار تاريخى خود را به زحمت مىكشد و تعدادى از سنگ مزارهاى باارزش را در خود حفظ نموده است . اين سنگ‌هاى باقىمانده را از نظر جنس و فرم بر سه دسته مىتوان تقسيم نمود : 1 - اكثرا تخته‌سنگ‌هاى رودخانه‌اى داراى تزئينات مبتدى و ساده هستند . 2 - متأسفانه اكثر لاشه‌سنگ‌هاى خاكسترىرنگ كوهستانى و پركار كه نيمه‌اشرافى هم محسوب مىشدند ، متلاشى هستند . اين سنگ‌ها داراى متن‌هاى قرآنى ، دعا ، اشعار فارسى