اسد الله معطوفى

75

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

گونه دوم ، به شكل مهاجرت گروه‌هاى بزرگ مشخص مىشوند . يعنى مهاجرت طوايف يا قبايل كوچ‌رو به سركردگى ارتش منظمى از جنگجويان ارابه‌سوار و جنگاورانى كه مايل به اسكان در سرزمين‌هاى جديد به عنوان يك طبقه اجتماعى برتر بودند كه در عوض اغلب خودشان شكل جامعه و سازمان ايالتى جديد را پذيرفتند . و بالاخره ، نوع سوم با مهاجرت به مقياس وسيع سواركاران كوچ‌رو مشخص مىشود ، كه با رمه‌ها و حيواناتشان يا در جستجوى مراتع جديد بودند يا علاقمند به تسخير نواحى كشاورزى شدند تا بتوانند با توليدات آن‌ها كمبودهاى اقتصادى يك‌سويه خود را جبران كنند . 8 شاه‌تپهء استراباد اين تپه باستانى در 12 كيلومترى شمال غرب گرگان و در حاشيه شمالى روستاى يساقى واقع شده است . بر روى اين تپه و اطراف آن علاوه بر حفارىهاى غيرمجاز ، يك بار پروفسور آرن ( آرنه ) در راس هيئتى باستانشناسى دست به حفارى و كنكاش زد كه نتيجه آن‌را در شهر استكهلم سوئد به سال 1945 م در گزارشى بنام « حفريات در شاه‌تپهء گرگان ايران » منتشر نمود . وى در صفحات ميانى اين كتاب شرح بسيار مفصل و جالبى از كشفيات خويش بويژه آن اشيائى كه از درون قبور قبل از تاريخ و اوايل دوره اسلامى بدست آورده ، ارائه نموده است . كاوش‌هاى وى به صورت گمانه‌زنى در 8 گودال حفارىشده كه در مجموع شامل سه طبقه متعلق به سه دوران زيستى مىشد ، انجام گرفت . طبقه بالا متعلق به دوران اسلامى ( قرون اوليه هجرى ) ، طبقه دوم و سوم مربوط به دوران پيش از تاريخ مىشد . در اين قسمت‌ها قبور واقع در زير اطاق خانه‌ها بدست آمد ، 9 كه شباهت زيادى از هر جهت به قبور محوطه‌هائى مثل سيلك و مارليك البته لايه‌هاى مربوط به دوران اول و ماقبل تاريخ داشت . يعنى در منطقه شاه‌تپه استراباد در آن عصر ( حدود 3500 تا 5000 سال پيش ) ، هنوز مردم گورستان‌هاى خارج از محيط زيست ( دهكده ) خويش را نداشتند و مردگان خود را در زير اطاق‌ها دفن مىكردند . در درون قبور اشياء زيادى يافت شد كه بيشتر شامل : ظروف سفالين با اشكال كاسه‌هاى آبخورى نوك‌دار ، كوزه‌هاى شكم‌دار و نوك‌دار ، جام هاى پايه‌دار و كاسه‌هاى كوچك نوك‌دار شبيه ظروف تپه‌حصار دامغان بود . چند ظرف