اسد الله معطوفى

741

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

گورستان قديمى چالكى روستاى چالكى در 6 كيلومترى غرب شهر گرگان و در حاشيه نيم‌كيلومترى شمال جاده اصلى واقع شده كه قدمت 500 ساله آن بخاطر تاريخ حك شده بر روى سنگ مزارها و نيز اسناد قديمى منطقه ، مسجل و مسلم است . در قديمىترين سندى كه از اين روستا نام برده شده ، وقفنامه شيخ عز الدين محمد انصارى پسر شيخ نظام الدين محمود انصارى مربوط به شوال سال 1017 ه . ق مىباشد كه در آن چند قريه مثل : « 5 / 4 دانگ چلكى و 5 / 3 دانگ قريه دونه بن از قراء بلوك سدن رستاق از مجارى مياه ، قنوات ، عيون ( چشمه‌ها ) و طواحين ( آسياب‌ها ) » را بر اولاد ذكور و اناث خود وقف نموده است » . 93 اين روستا در گذشته بخاطر محصولات كشاورزى از جمله برنج كه در آنجا و ساير روستاهاى حوالى كاشته مىشد ، داراى آبدنگ‌هاى متعددى بود . يكى از معروفترين آن‌ها آبدنگ عليخان آقا بود كه حدود سال 1290 ه . ق ساخته شد و بعد از مرگش در سال 1302 ه . ق عده‌اى از مالكين ديگر روستا مدعى مالكيت بر آن شده بودند . 94 اين روستا داراى تپه باستانى به همين نام نيز هست . در اطراف اين تپه و گورستان قديمى آن آثار زيادى از سفال قرمز و خاكسترى ماقبل تاريخ به صورت شكسته و متفرق به چشم مىخورند كه دلالت بر وجود تمدنى كهن در اين منطقه دارند . گورستان اين روستا كه در حاشيه جاده اصلى گرگان به تهران قرار گرفته ، سنگ مزارهايش داراى ويژگىهاى خاصى هستند كه اهم آن‌ها بدين‌قرار است : 1 - به جز سه مورد ، بقيه سنگ مزارها از تخته‌سنگ‌هاى رودخانه‌اى هستند كه روى آن‌ها را تراش داده و پس از سنگ‌ساب و صاف كردن ، متن‌ها را در درون چند قاب گودشده حك نموده‌اند . 2 - بر روى اكثر سنگ‌ها دو علامت شانه و قرص خورشيد يا ماه ديده مىشوند كه اين علامات را بر روى بسيارى از سنگ مزارهاى گورستان‌هاى تاريخى و كوهستانى منطقه « دهنه محمدآباد كتول » مثل مايان ، چه‌جا ، خلين‌در ، الوستان ، سياه‌مرگو و نيز گورستان منطقه كوهستانى سفيدچاه مىتوان ديد . 3 - خطوط روى سنگ‌ها شامل نسخ ، ثلث و نستعليق ساده است كه در چند مورد خطوط زيبا و چشم‌نواز هستند . بااين‌وجود بر روى يكى از سنگ‌ها كلمه مرحوم را مرهوم حك كرده‌اند .