اسد الله معطوفى

555

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

گورستان آنامحمد گگ در شمال شرق آق‌قلعه و شمال غرب گنبد قابوس ، بين داشلىبرون و روستاى داماغ ، به فاصله 100 مترى در حاشيه جنوبى جاده آسفالته ، اين گورستان قابل مشاهده است . در وسط محيط قبرستان دو گنبد و بارگاه كوچك ، بسيار ساده و عارى از هر نوع معمارى در خور توجه و تزئينات هنرى به چشم مىخورند . بوميان منطقه شخص مدفون‌شده در يكى از اين بقعه‌ها را « آنا محمد » با شهرت گگ ( سبز ) مىنامند . در ديدار نگارنده از درون اين بنا ، پارچه سبزى را بر روى مرقد مشاهده نمود كه نشان از « اولاد » يا « سيد » بودن متوفى بوده است . لازم به ذكر است كه تراكمه دشت گرگان افراد روحانى را شامل چند گروه مىدانند : 1 - تقصير ( در حد آيت الله ( 2 - آخون ( آخوند ( 3 - ملا ( طلاب حوزه‌هاى مذهبى كه هنوز آخوند نشده باشند ( 4 - قارى ( قرائت‌كنندگان قرآن ( 5 - ايشان ( افرادى كه خود را نماينده فرقه‌اى از عرفا بويژه نقشبنديه ميدانستند و مورد توجه مردم هم واقع شده بودند ( 6 - اولاد ( افراد مقدسى كه خود را بازماندگان خلفاى راشدين دانسته ) و به چند دستهء شيخ ( منسوب به ابو بكر ) ، مختوم ( منسوب به عمر ) ، آتا ( منسوب به عثمان ) و خوجه ( منسوب به على ) تقسيم مىشدند . با اين نقل و استدلال ، آنا محمد گگ در عهد خود جزو گروه خوجه ( سيد ) محسوب شده و مورد توجه بخشى از تراكمه بوده است . اما مشخصات عمده سنگ مزارهاى اين گورستان كه قدمت خيلى زيادى هم مثل ساير گورستان‌هاى دشتى تركمان‌صحراى ايران ندارد ، بدين‌قرار است : 1 - اكثرا كله‌قوچىاند . 2 - تعدادى كم از نوع ميله‌اى ( استوانه‌اى ) هم به چشم مىخورند . 3 - چندتائى هم به شكل چليپا ( صليب ) يا همان چوب‌مزارهاى گنبد تاتا ميباشند . 4 - جنس سنگ‌ها همگى سفيد و از نوع آهكىاند . 5 - مورد شاخص ديگر آنكه يكى از سنگ‌ها داراى تاريخ ميلادى و به خط لاتين حكاكى شده است . به احتمال زياد اين شخص مسافرى از كشور تركمنستان به اين ناحيه بود كه به دليل نامعلومى به يكباره ، درگذشته و در همين‌جا هم مدفون گرديد . و آخرين مورد اينكه بر روى يكى از سنگ‌ها نام طايفه نار اغز آمده است . بايد توجه داشت كه اوغوز ( اوغز ، غز ، اغز ) از اجداد ترك و تركمان ( و 23 شعبه ديگر ) محسوب مىشده‌اند .