اسد الله معطوفى
50
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
در حفارىهاى سال 13401 خورشيدى در ترانشه واحد شرقى تپه مارليك گورى به صورت اطاقك 5 * 6 متر هم كشف گرديد كه با تختهسنگهاى بزرگ و ملاط گل ساخته شده بود . بطور كلى آرامگاههاى منطقه باستانى تپه مارليك بر 4 نوع به شرح زير بودند : نوع اول ، آرامگاههائى به شكل نامنظم در بين تختهسنگهاى بزرگ طبيعى كه ديوارها در حقيقت از سنگ لاشهها و ملاط گل درست شده بودند . اين قبور كه متعلق به سلاطين و شخصيتهاى برجسته كشورى و لشكرى آن زمان هستند ، به همراه اجسادشان ظروف مفرغى و سفالى ، دكمههاى زينتى ، انواع سرگرز ، پيكان ، شمشير ، خنجر ، مجسمههاى سفالى و برنز و . . . قرار داده شدهاند ، طوريكه فقط در يكى از اين نوع قبور 13 سرگرز مفرغى ، حدود 1000 عدد پيكان مفرغى و دو كلاهخود بدست آمدهاند . اين تعداد از سلاح مىتوانستند نشان از افتخارات جنگى براى متوفى بوده باشند . در آرامگاه ديگرى ، به همين دليل سردار متوفى را بر روى خنجر ، شمشير و سرنيزه دفن نمودهاند ( تصاوير آن ارائه شده ) . همچنين در طرف ديگر آن 2 عدد ديگ بزرگ مفرغى ، ملاقههاى بزرگ ، سيخ كباب ، خمرهاى سفالى كه درون آن استخوانهاى حيوانات و پرندگان است ، ديده شدهاند كه ارتباط مستقيم به اعتقادات آيين زندگى پس از مرگ آنان داشتهاند . 42 البته وجود بعضى از وسايل پوشاك مثل سنجاق ، پلاك ، دكمه ، مدالهاى طلا و نقره مىتوانستند دليل بر دفن مردگان با لباس بوده باشند . 43 نوع دوم ، آرامگاههاى كوچكتر به شكل مستطيل كه مصالح آنها سنگهاى قهوهاى و زرد با ملاط گل هستند . در اين قبور هم مجسمههاى گلى و برنزى انسان و حيوان ادوات بازى ، وسايل تزئينى ، گردنبند ، گوشواره ، انگشتر و . . . كشف شدهاند كه نشان از تعلق گور به شاهزادگان و اشراف سطح بالاى آن زمان است . لازم به ذكر مىباشد كه در تعدادى اندك از قبور تورنگتپه استراباد مجسمههاى گلى انسان و حيوان به همراه تعدادى از وسايل زينتى كشف شدهاند كه نشان از انطباق و سنخيت آيين تدفين مردگان اين ناحيه با ناحيه مارليك و چند مكان ديگر دارد . نوع سوم ، آرامگاهها هم حدود 2 * 3 متر شكل 4 گوش با پلان مرتب و منظم از قطعات سنگهاى بزرگ با ملاط گل و به عمق 2 متر است كه اينها هم داراى وسايل دفن شده مخصوصا آلات زينتى هستند . 44