اسد الله معطوفى
496
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
در اين مراسم شركت نمايد . به همين جهت است كه اين بناى يادبود خشن ، معمولا داراى 60 پا محيط و 25 تا 30 پا ارتفاع دارد . در بيابان وسيع همهجا از اين قبرهاى برجسته يافت مىشود و از دور جلب نظر مىكند . اشخاص بومى تمام آنها را به اسم يعنى به نام كسى كه مدفون هستند مىشناسند » . اين تپههاى كوچك را ستوان بارنزيوزكا و مولف جزوهء « در تفصيل احوال تراكمه » يوونووشا ناميدهاند . حال بااينوجود سنگقبرهاى موجود در قبرستان خالد نبى به ويژه آنهايى كه شبيهء به سر يا شاخ قوچ هستند را مىتوان متعلق به دورههاى متأخرتر و مربوط به اعتقادات و آيينهاى خود تراكمه دانست . اما به نظر نگارنده حيوانى همچون قوچ در بين ساير اقوام و قبايل صحراگرد ماوراء النهر و آسياى ميانه نيز مظهر و نماد اقتدار و عظمت با ريشههاى آيينى بوده است . اين استدلال در مورد ساير اوغوزها از جمله تركان هم مصداق مىيابد . چرا كه در چندين قبرستان شهرهاى آذربايجان ايران هنوز آخرين بقاياى مجسمههاى قوچ و حتى ميلهاى كوچك را ميتوان يافت كه بر سر مزارها نهاده بودند . در اين مورد تصاويرى را ارائه نمودهايم . در پايان اين قسمت هم با اين سؤال مطالب را به انتها مىبريم كه آيا سنگ مزارهاى ميلهاى بلند مىتوانند يادگار اعتقادات توتميك و يا فاليك جنگاوران اقوام مغولى و تبتى باشند كه در تهاجم به منطقه استراباد كشته و سپس دفن شدند . توجه داشته باشيم كه مغولان پس از مسلط شدن بر ناحيه استراباد ، در اين ناحيه حتى يك حكومت بومى بنام « طغاتيموريان » را بنيان گذاردند كه چندبار با سربداران درگير جنگهاى خونين هم شدند . در اين باب در صفحات قبل و در قسمتهاى مربوط به حكومت مغولان توضيحات بيشترى را عرضه نمودهايم . اينك در صفحات بعد به ارائه تصاوير سنگ مزارهاى گورستان تاريخى خالد نبى مىپردازيم و نيز بر اين نكته مهم هم تاكيد مىكنيم كه بر روى هيچيك از اين سنگها حتى يك مورد هم نام ، نشان ، تاريخ دفن و يا هر نوع نوشته ديگرى وجود ندارد .