اسد الله معطوفى
491
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
خالد نبى ( خالد بن سنان ) در كوههاى شمالى روستاى گوگجه در بخش مراوهتپه و در محدودهء دهستان تمران ( تمرقره قوزى ) ، بر فراز ارتفاعات گوگجهداغ آرامگاه خالد بن سنان واقع شده است . كوهى كه اين آرامگاه بر آن از دور نمايان است از شرق به كوههاى باباشملك ، از شمال ، جنوب و غرب به هزاردره احاطه گرديده ، طورى كه وقتى از بلنداى محيط آرامگاه به دامنهء شمالى چشم بيندازيم ، تپهء ماهورها و چينخوردگى طبيعى شبيه به امواج فرونشستهء دريا كاملا قابل رويت هستند . براى رسيدن به اين بقعه بايد نخست به گنبد قابوس آمد ، سپس اين نقاط را پشتسر نهاد : آقآباد ، چاىقوشان بزرگ ، حاجى قوشان ، كينگليك ، تمرقرهقوزى ، يلىبدراق و كوچك گگچه . بعلاوه از سوى شمال و از منطقه هوتن و كرند هم از چند راه فرعى مىتوان خود را به اين بارگاه رساند . سر راه در حاشيه اطراف گنبد و بارگاه خالد نبى ، بقعههاى « عالم على خان بابا » و « چوپان عطا » ( چوپان آتا ) را هم مىتوان ديد . اما خالد نبى كيست ؟ دربارهء اين شخصيت تاريخى اظهارات فراوان و ضد و نقيضى ارائه شده است ، عدهاى او را خالد بن سنان عيسى و از قبيلهء « بنى عبس بن بغيض » دانستهاند كه به خاطر شرايط حادى كه در محيط زندگىاش يعنى ناحيه عدن بر اثر تبليغات او پيش آمد ، از آنجا راه دريا را پشتسر نهاده و وارد ايران گرديد . مخالفان او در تعقيبش تا ناحيهء جرجان قديم ( گرگان - حوالى گنبد قابوس ) پيش آمدند و سرانجام هم كار به جنگ بين دو طرف يعنى خالد و يارانش از يكسو و مخالفانش از سوى ديگر كشيد . وجود سنگ قبرهاى چليپايى در قبرستان خالد نبى را نيز به همين دليل متعلق به ياران كشتهشده او مىدانند . البته بر اين نكته تأكيد مىگردد كه زكريا محمد بن محمود قزوينى در قرن 6 ه . ق در زمان ذكر واقعهء حمله تركمانان غز به نيشابور ، آنها را « چليپاپرست » مىنامد . اما زمان حيات خالد نبى هم از جمله ابهامات ديگرى است كه در متون تاريخى بهطور دقيق مشخص نمىگردد . عدهاى او را « خالد بن سنان بن غيث بن عيسى عليه السلام » يعنى پسر غيث و نوهء حضرت عيسى دانستهاند . و عدهاى هم حيات او را حدود 40 سال قبل از ظهور پيامبر تعيين نمودهاند ،