آلات ، ظروف و وسايل روزمره زندگى به نوعى حس حفظ پيوند با جسم و دنياى خاكى را پس از مرگ اقناع مىكرد . اتفاقا نخستين انديشه‌هاى فلسفى ايرانيان كه به مرگ انديشيده و آن‌را نوعى تولد ديگر مىدانستند ، ريشه در همين خواسته‌ها داشته و شايد به همين جهت هم مردگان خود را همانند دوران حيات اوليه در شكم مادر ، به صورت چمباتمه ( پا بسوى شكم و دست جمع شده به سوى صورت ) چه در تابوت ، چه در خمره و چه در خاك دفن مىكردند . در اين صورت مرگ يعنى حيات دوباره معنى مىشد . به هر صورت محيط اين‌چنين قبرهائى نخست در زير اطاق‌هاى مسكونى بازماندگان بود بعد به « شهر مرده‌ها » ، يا همان قبرستانهائى انتقال داده شدند كه در حاشيه روستاها قرار مىگرفتند تا باز هم اين نزديكى ، پيوند بين متوفى و خانواده او را بيش از حد نگسلد . به چنين گورستانهائى در نقاط مختلف ايران پرداخته‌ايم . اما در استراباد گورستانها بطور عمده به درون‌شهرى و برون‌شهرى در بين شهرها و برون‌روستائى در بين روستاها ، تقسيم مىشدند . در مورد درون‌شهرى اين استان تاريخى ، فقط در مورد خود شهر استراباد مصداق پيدا مىكرد كه قبلا به آن پرداخته‌ايم . فقط بر اين نكته هم تاكيد مىگردد كه وجود اين‌چنين گورستانهائى كه در محلات قرار مىگرفت به چند علت مىتوانست باشند : 1 - حملات مكرر اوزبكان و بعدها تراكمه به سراسر ايالت تاريخى استراباد كه حتى امنيت را براى مردگان يا زنده‌هائى كه گاه‌به‌گاه قصد رفتن بر سر قبور در قبرستانهاى خارج شهر و روستا را داشتند ، از بين مىبرد . 2 - حضور مرده در همان محيط زيست بازماندگان مىتوانست ياد متوفى را زنده نگه دارد . بازماندگان هر روز و هر ساعت در محل رفت‌وآمد مىكردند و چشمشان بر قبور افتاده و يادى از آنها مىكردند . همچنين حكمت وجود چنين قبورى بنابر اعتقادات عوام ، اين درس را به بقيه مىداد كه دنيا محل گذر است و از مرگ براى زندگى انسانىتر درس بگيرند . بعلاوه آيا قبور داخل محلات و در نزديكى خانهء بازماندگان مىتوانست يادگار همان دوران زندگى ايرانيان باستان باشد كه مردگان را در زير اطاق خويش دفن مىكردند ؟ مردم تمدن سيلك ، استراباد ( گرگان تاريخى ) و چند مكان ديگر چنين روشى را براى دفن اموات خويش داشتند كه در ابتداى همين كتاب به آنها پرداخته‌ايم . گورستانها را در منطقه گرگان يا استراباد سابق ، براساس محيطهاى اكولوژيكى و بومى آنها هم به سه دسته : كوهستانى ، كوهپايه‌اى و دشتى مىتوان تقسيم كرد چنان كه ما در اين كتاب چنين كرده‌ايم . نوع اول بيشتر در نقاط جنوبى و مرتفع اين استان تاريخى و بر روى