اسد الله معطوفى
390
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
زنديه ( 1163 - 1209 ه . ق ) تصرف استراباد توسط سپاه زند سلسلهء زند در اوج اغتشاشات آخرين سالهاى فرمانروائى افشارها توسط كريم خان ( 1163 - 1193 ه . ق ) بنيان گذارده شد و بلافاصله شيراز را هم بعنوان پايتختى برگزيد . كريم خان نيز از همان آغاز با چند شورش بزرگ مدعيان قدرت مواجه گرديد كه يكى از آنها در استراباد تحت فرماندهى محمد حسن خان قاجار ( پدر آقامحمد خان ) رهبرى مىشد . نامبرده توانست استراباد ، مازندران و سپس چند مكان ديگر را تصرف كند و پايههاى حكومت تازهتاسيس زنديان را به لرزه درآورد . اما پس از چند مصاف سرانجام در آخرين جنگ كه از استراباد به سوى كلباد ، نوكنده ، بهشهر و سقاخانه آمده بود ، پس از شكست سختى كه خورد ، در حين فرار اسبش در « نهر ملاساق » در گل گير كرد و اسير دشمنان خود شد . بلافاصله سر او را بريدند و به قائله اين ناحيه پايان دادند . در اين مورد ابو الحسن غفارى كاشانى مورخ و نقاش عصر كريم خان به زيبائى در كتاب خود به شرح ماوقع پرداخته است . 28 پس از مرگ وى سپاه زند به سردارى شيخعلى خان ، قلعه ( شهر ) استراباد را فتح كردند ( اواخر سال 1172 ) و پسر محمد حسن خان يعنى آقامحمد خان را به ميان تراكمه گريزاندند . در پى اين وقايع چندى بعد زكى خان هم به استراباد آمد تا به تمشيت امور بپردازد . 29