تنوع گورهاى ايرانى گورهاى ايران را در دوران ايران باستان بطور عام به چند شكل و گونه مختلف طبقه‌بندى كرده‌اند كه مطرح‌ترين آن‌ها به شرح زير هستند : 1 . تومولوس ، توده‌اى از خاك و دايره‌اى شكل كه اموات را با لوازم و ظروف دفن كرده و رويش خاك مىريختند . گاه بر روى خاك چند سنگ دراز هم به علامت نشان قرار مىدادند ( نوعى سنگ مزار ابتدائى ) . اندازه سنگ‌ها متفاوت بودند ، اما بزرگترين آن‌ها در چهل دختران آذربايجان با 50 سانتيمتر قطر و 80 / 1 / متر پهنا و 65 / 2 متر ارتفاع كشف شده است . در تورنگ‌تپه استراباد در ميان 45 گور بدست آمده ، تعدادى اندك از قبور تقريبا به شكل و شيوه يادشده هستند . 12 بعلاوه در حفارىهاى ناحيه آق‌قبر در شرق استان گلستان فعلى ( در حاشيه شهر گنبد ) نيز نمونه‌هائى از گورهاى بيضى شكل كشف گرديده‌اند كه اجساد به همراه وسايل دفن شده‌اند . 13 2 . گوركان ، قبرهائى بوده‌اند كه معمولا تعلق به افراد برجسته داشته و به همراهشان وابستگان و نيز اسب را دفن مىكردند . در حفارىهاى آق‌قبر يادشده در ناحيه گرگان ، جسد چند اسب دفن شده بدست آمده است . در بسيارى از موارد روى چنين قبورى را با كنده درخت پوشانده سپس خاكريز آن‌را به صورت يك تپه در مىآوردند ، تقريبا مشابه تپه گورهاى تعدادى از گورستان‌هاى منطقه دشتى گرگان كه متعلق به تراكمهء اين ناحيه هستند . شاخص‌ترين اين نوع قبرستان‌ها و قبور آن متعلق به « بهاء الدين » بين بندر تركمن و گميشان است كه در صفحات آتى درباره آن‌ها توضيحات مكفى داده شده و تصاويرشان را نيز ارائه داده‌ايم . 3 . خمره‌اى ، اين نوع گورهاى عصر آهن در بسيارى از نقاط از جمله در گيلان ، خاتون‌بان