گذشتند . 21 مولف معجم البلدان هم از ابو حمد عمر بن احمد بن حسن سورابى استرابادى نام مىبردند كه در 12 ربيع الاول سال 362 در استراباد 362 دفن گرديد . 22 صنعت سفالسازى و شيشه‌گرى جرجان ( قرن 4 تا 7 ه . ق ) نگاشته‌ها و كتيبه‌هاى روى سفال و شيشه شيشه‌سازى در ايران سابقه‌اى بس طولانى دارد . در اين صنعت هنرهاى متعددى توسط صنعتگران و هنرمندان به كار گرفته مىشدند ، كه بايد از رنگرزى ، نقاشى و خطاطى بطور شاخص نام برد . در اين حيطه فقط نوشته‌ها و خطاطىها مورد نظر نگارنده هستند ، چرا كه از آنها ميتوان بنوعى « كتيبه نوشتارى » با نوعى مضامين تاريخى ياد كرد . ساخت انواع وسايل شيشه‌اى در منطقه گرگان تاريخى ، به تبعيت از سراسر ايران به دو شيوه عمده 1 - دميدن خميره مذاب در قالب 2 - دميدن آزاد انجام مىگرفت . قديمىترين شيشه مربوط به اين خطه متعلق به تورنگ‌تپه و شاه‌تپه هستند ، اما بهترين نوع آن تعلق به شهر جرجان دارند . بسيارى از اين شيشه‌هاى نفيس با كتيبه‌هاى موجود بر روى آنها ، متاسفانه بر اثر حفارىهاى غيرمجاز و قاچاق عتيقه به خارج از كشور منتقل و در موزه‌هاى عمومى و خصوصى كشورهاى آمريكا ، فرانسه ، روسيه ، ژاپن ، آلمان و چند كشور ديگر به نمايش درآمده‌اند . بطور كلى اوج صنعت شيشه‌گرى گرگان را بايد متعلق به قرون 4 تا 7 ه . ق دانست كه همپاى چند شهر ديگر ايران شهرتى هم بدست آورده بودند . شينجى فوكائى صنعت شيشه چند شهر ايران در قرون يادشده را محصول كار استادكاران شهرهاى سمرقند ، رى ، جرجان و نيشابور دانسته است . كسانى ديگرى هم بزرگترين مراكز ساخت و توليد انواع سفالينه و شيشه ايران را در آن دوران ، در شهرهاى نيشابور ، رى ، گرگان ، شوش و سيراف دانسته‌اند . 23 در حيطه صنعت سفال چه ظروف و چه كاشى ( موزائيك ) در طى قرون 4 تا 7 ه سفال جرجان علاوه بر كيفيت در ساخت ، پخت لعاب و رنگ‌آميزى ، در زمينه نقاشى و خطوط زير لعاب ، شهرت ويژه‌اى داشت . چنين نگاشته‌هائى را بايد در زمره نبشته‌هاى تاريخى اين منطقه محسوب نمود كه نمونه‌هاى آن‌را در صفحات بعد ارائه داده‌ايم . در حيطهء هنرهاى به كار رفته شده در سفال گرگان ( جرجان ) مىتوان از اين نمونه‌ها نام برد : 1 - در حوزه هنر