816 در زمان لشكركشى شاهرخ تيمورى به مازندران نوشت : « در ناحيه گنبد قابوس خبر رسيد كه قلماق‌ها به سمرقند تاخته‌اند » . 14 خواند مير نيز در سال 903 ه و در زمان ذكر كشاكش بين شاهزادگان تيمورى نوشت : « . . . برادر محمد حسين ميرزا يعنى مظفر حسين با سپاه جرجان روز جمعه 22 ذيقعده ( 903 ) در نواحى گنبد قابوس بر او بتاخت و حربى عظيم افتاد » . 15 منابع معتبر عصر صفوى از جمله كتاب اسكندر بيك تركمان هم در زمان ذكر وقايع مربوط به تراكمه صاين‌خانى به سال 1007 ه مىنويسد : « اردوگاه همايونى در كنار رود گرگان حوالى گنبد مدفن شمس المعالى قابوس بن وشمگير به حركت درآمد . . . » . 16 اما هدف از اين توضيحات مختصر درباره شهر تاريخى جرجان ، در حقيقت پرداختن به يادمان آن يعنى برج قابوس متعلق به قرن 4 ه ، بويژه كتيبه‌هاى آن ، صنعت سفال‌سازى و شيشه‌گرى اين شهر بود . در صفحات بعد به ارائه تصاويرى چند از موارد يادشده پرداخته‌ايم . شهر جرجان ( گرگان ) و گورستانهاى تاريخى آن در دو شهر استراباد و جرجان ( با ايالت گرگان اشتباه نشود ) گورستانهاى قديمى باارزشى وجود داشته‌اند كه در بعضى از متون تاريخى به آنها اشاره شده است . مثلا مقدسى در سال 375 ه ، پس از توضيحات مفصل از استراباد در گرگان مىنويسد : « . . . جرجان گورستان بزرگى دارد كه در هيچ شهرى به بزرگى آن نديدم . اين گورستان در برابر شهر و پشت نهر ( رود گرگان ) است و پلى نيز دارد » . 17 اين گورستان احتمالا بايد گورستان بقعه گور سرخ يا همان امامزاده يحيى بن زيد بوده باشد . ابن سهمى جرجانى ( 345 - 427 ه . ق ) هم در تاريخ خود از تعدادى از گورستانهاى شهر جرجان از جمله گورستانهاى سليمان‌آباد در حاشيه نهر طيفور نام مىبرد . اين نهر يكى از انشعابات رود گرگان بود كه شخصى بنام ابو يزيد طيفور بن عبد الله بندهء منصور دوانيقى ( حاكم اموى ) حفر شده بود تا اراضى كشاورزى خويش را آبيارى نمايد . نامبرده در پايان عمر يعنى به سال 173 ه زمينها را وقف بر اولادهايش نمود . 18 وى بايد از جمله اشراف عربى بوده باشد كه پس از فتح ايالت گرگان ، در شهر جرجان صاحب اراضى و تيول شده بود . گورستان سليمان‌آباد به نوشته ابن سهمى بسيار بزرگ و محل دفن شخصيتهاى متنفذ و