مهمترين آن‌ها همان كتيبه اردشير به سه زبان پارتى ( 3 سطر ) ، پهلوى ( 3 سطر ) و يونانى ( 4 سطر ) است . 63 غير از موارد يادشده ، گوردخمه‌هاى ديگرى در پشت تخت‌جمشيد وجود دارند كه عظمت دخمه‌هاى نقش رستم را ندارند ولى نقوش زيبائى همچون شيرها و گل و بوته‌ها بر روى آن‌ها حكاكى شده‌اند . در دخمه جنوبى اين قسمت دالانى هست كه سه كته تودار دارد و هريك از آن‌ها هم براى دو گور ساخته شده‌اند . 64 در دامنه كوه رحمت و مشرف به سكوى تخت‌جمشيد هم دو آرامگاه اردشير دوم و اردشير سوم به صورت فرورفتگى در كوه ديده مىشوند . آرامگاه داريوش سوم نيز پشت يك تپه در جنوب سكوى تخت‌جمشيد قرار دارد كه بناى آن ناتمام مانده و فقط در بالاى آن نقش شاه در مقابل آتشدان قابل مشاهده است . 65 پاسارگاد و مقبره كوروش پاسارگاد در 138 كيلومترى شيراز در جاده آسفالته ممتد شده‌اى بسوى آباده و در فاصله 3 كيلومترى جاده « دشت مرغاب » واقع گرديده است . در اينجا آرامگاه معروف كوروش بزرگ قرار دارد كه هنوز هيبت و جبروت خود را حفظ نموده است . طرح و پلان اين مقبره را عده‌اى به شكل معبد چغازنبيل مربوط به تمدن ايلام و عده‌اى هم مثل هرتسفلد شبيه زيگورات‌هاى بابلى دانسته‌اند . زيرا بر روى شش پله ( صفه - سكو ) قرار گرفته است . 66 نخستين طبقه 12 متر عرض ، 13 متر طول و 170 سانتيمتر بلندى دارد . ارتفاع شش طبقه پله مانند 5 / 5 متر و 6 متر هم بلندى اتاق آرامگاه است . مصالح اصلى اين مقبره از جنس سنگ و بدون ملاط و خشكه‌چين هستند ، ولى براى محكم‌تر كردن سنگ لاشه‌ها از قطعات آهنى دم‌چلچله‌اى استفاده نموده‌اند . 67 در 1000 سال اخير اين مكان را به نام‌هاى مسجد مادر سليمان ، مشهد مادر سليمان ، گور مادر سليمان ، مشهد ام النبى و مشهد مرغاب مىناميده‌اند . در دوره قاجار هم محل زيارت و شفادهنده بيمارى هارى و مكانى براى طواف دام‌ها شده بود . بر اين آرامگاه علاوه بر كتيبه‌اى به خط ميخى ، كنده‌كارىهاى برجسته نيم‌رخ شخصى با جامه بلند و در حاشيه آن تزئينات گل و بته ، دو شاخ بز كوهى ، سه قرص خورشيد ، پرهاى شترمرغ و دو مار نيز ديده مىشوند . 68