اسد الله معطوفى
1224
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
كتيبههاى زير شيروانى بافت قديم شهر استراباد ( گرگان فعلى ) كه هماكنون حدود 130 هكتار مىشود ، بهطور عمده يادگار و يادمان معمارى عصر قاجار است . اين بافت بهطور متراكم در محلات و گذرهاى قديمى يعنى ميدان ، سرچشمه ، سبز مشهد ، شازده قاسم ، دوشنبهاى ، چهارشنبهاى ، سرپير ، نعلبندان دربنو قابل رؤيت هستند . يكى از عناصر عمده تشكيل دهنده قضا و كالبد محلات گذشته استراباد منازل مسكونى اشرافى بودند كه هنوز تعدادى از مجللترين آنها شكوه خود را حفظ نمودهاند . اين منازل با گستردگى پلان شرقى - غربى داراى اتاقهاى متعدد تابستانى و زمستانى ، تراس ، پنجرههاى داراى گره چينى ارسىدار ، گچبرههاى زيبا ، طاقهاى متعدد و گاه شيرسرهاى مجلل و محسوركننده مىباشند . پوشش سقف اين منازل با روپوشهاى سفالى هستند كه بر روى سقف خرپا قرار گرفتهاند . در اين ميان چوبهاى باربر اين سقفها در نماى بيرونى بهطور زيبايى تزئين شدهاند . بر اين قسمت كه شيرسر ناميده مىشوند ، كتيبههايى به خط ثلث ، نسخ و مخصوصا نستعليق به چشم مىخورند كه مضامين اكثر آنها آيههاى قرآنى ، ابيات فارسى با مضمونهاى اجتماعى ، سال ساخت بنا ، نام سازنده و . . . مىباشند . متن اين كتيبهها در يك مورد در روى چوب بخش شيرسر نقر و گودشده و در موارد شاخص ديگر با قلم نى و مركب چينى درجه يك خطاطى شدهاند . نگارش متن اين كتيبهها عمدتا بهخاطر حفظ جاودانگى نام سازنده براى بازماندهگان ، دفع چشمزخم ( چشمنظر ) دشمان و حسودان و بيمه كردن بنا در پناه آيات