اسد الله معطوفى

1138

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

بقعه و گورستان نه‌تن اين مكان در گذر مير كريم محلهء ميدان و در شمال قدمگاه حضرت عباس و نيز امامزاده چهل‌تن شهر گرگان واقع شده است . در گذشته در حاشيه اين مكان مذهبى ، ابنيه‌هاى مهمى بدين‌شرح قرار داشتند : در ضلع شمالى آن به فاصله حدود 100 مترى ميدان قيصريهء بازار كهنه استراباد ، آب‌انبار قديمى مير كريم معروف به « آب‌انبار ملا على » 28 كه كتيبه سنگى به تاريخ 1010 داشت . در ضلع شرقى مدرسه سادات و راسته بازار دباغان بازار كهنه و در قسمت جنوبى آن حمام كاسه‌گران و كاروانسراى حاج محمد تقى خان هزارجريبى قرار مىگرفتند . بقعه نه‌تن بنائى 4 گوش با اضلاعى حدود 5 / 5 متر داراى درب و پنجره‌هاى مشبك ، زيبا و قديمى مىباشد كه متاسفانه بخشى از آن در حياط و در زير باد ، باران و آفتاب در حال نابودى است . طاق بقعه از درون گنبدى شكل و همچون ساير قسمتهاى بنا با مصالح آجر و گچ ساخته شده است . بعلاوه در چهار كنج بنا چهار گوشواره قرار دارد كه طاق گنبدى بنابر روى آن‌ها سوار شده‌اند . در درون بقعه صندوق چوبى به اندازه‌هاى درازا 290 ، پهنا 170 و ارتفاع 110 سانتيمتر به چشم مىخورد كه سطح بالائى و رويهء آن مشبك درشت و شيشه‌اى مىباشد . اهالى اعتقاد دارند كه در زير اين صندوق و ضريح ، مرقد 9 تن از نوادگان موسى بن جعفر در كف سردابى كه داراى دو پله است ، قرار گرفته كه در زمان بنى اميه ( خليفه منصور دوانيقى ) از مدينه فرار كرده و به قم ، مشهد ، چند شهر ديگر و سرانجام به استراباد آمدند . سپس چندى بعد پس از مرگ در همين‌جا دفن شدند . اما محيط مورد نظر نگارنده در اين مكان ، گورستان تاريخى آن بود كه قسمت اعظم آن در جلوى درب ورودى و در جنوب بقعه قرار مىگرفت . اين گورستان تا دهه چهل خورشيدى همچنان مورد استفاده اهالى شهر ( مخصوصا مردم محله ميدان ) براى دفن مردگان قرار مىگرفت . اما پس از اين تاريخ بخاطر احداث خيابان ، بخش قابل توجهى از آن تخريب و به زير آسفالت رفت . در اين ميان سنگ مزارها هم در زير خاك دفن و يا به زير ساختمان‌هاى جديد التاسيس رفتند . در اين گورستان سنگ مزارهاى قديمى ، باشكوه و بسيار ارزشمندى قرار داشتند ولى