شاهكوه از خود بيادگار باقى نهاده‌اند . مثلا ليوتنان كلنل برسفرد لوات قونسول انگليس در استراباد به سال 1298 و 1299 ه . ق ( 1880 - 1 م ) در سفرى كه از تهران به استراباد داشت روستاهاى زيارت ، چهارباغ و شاهكوه را ديده و درباره منطقه پىگرد كوه شاهكوه ( و دامغان - نگارنده ) مىنويسد : « در قله كوه چند بقعه قديم‌ساز است و قنديل مسى زياد در آن‌ها گذارده‌اند . خيلى از جاهاى اين كوه را به اميد گنج كنده‌اند . . . در شاهكوه يك بيمارى بتازگى بسيارى از رمه‌ها و دام‌هاى اهالى را نابود كرده . . . در نزديكى تاش و در منطقه دو آب ، كمى پائين‌تر داخل دره جائى بنام دهنه تاش قرار گرفته كه رباط تجر است . . . » . وى در زمان بازگشت ، از محل سياه‌كنه ( احتمالا چشمه سياه‌خوانى ) به شربت آمده كه در اينجا خرابه‌هائى را ديده و مىگويد : « در اينجا در قديم و در زمان آتش‌پرست‌ها شهرى موسوم به شهر بت بوده است » . 59 ملكونف روسى كه در عهد حكمرانى ناصر الدين شاه قاجار سفرى به شمال ايران داشت ، مىنويسد : « استراباد 7 بلوك دارد كه يكى شاهكوه و ساور است . . . در آنجا معادنى همچون ذغال‌سنگ ، چشمه‌هاى نفت سياه ، سرب و آهن است » . 60 رابينو هم در گزارشات خود به اين معدن‌هاى موجود در شاهكوه ، در اواخر دوره قاجار اشاره نموده است . 61 كتابچه « بياض خانوار و انفاس مملكت استراباد » نيز در همين دوران ( 1276 ه ) به نفوس و جمعيت شاهكوه بدين‌گونه اشاره مىكند : « . . . شاهكوه 295 خانوار ، 1470 نفر جمعيت ، 5 دهات ، مرد زن‌دار 295 نفر ، زن شوهردار 324 نفر ، مرد بىزن 140 نفر و زن بىشوهر 71 نفر دارد . . . اما شاهكوه بالا خود 175 خانوار و 757 نفر جمعيت دارد . شاهكوه پائين هم 170 خانوار و 817 نفر جمعيت دارد » . 62 سپس در جائى ديگر شرح كاملترى از « بلوكات ، قصبات و نواحى استراباد » مىدهد و مىنويسد : « خلق مضافات استرآباد را بر دو گروه مىنامند ، يكى ولايت و ديگرى را يموت گويند . ولايت اهل شهر و بلوكات و قصبات و نواحى را گويند و در زير بناها و كمه‌ها زندگانى مىكنند . يموت در صحرا و كنار رود گرگان در آلاچيق تعيش مينمايند . اگرچه تعداد نفوس صحيح جديدى نشده است بنابر تخمين و تحقيق كه شده است تقريبا جمعيت كليه بلوكات و قصبات و نواحى سى هزار متجاوز است و جمعيت يموت در موقع خود بيان مىشود . بلوكات استراباد به ترتيب تقسيم ولايتى به هفت بلوك و نيم قسمت شده است : شاهكوين و