أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري ) ( مترجم : محمد توكل )
44
فتوح البلدان ( فارسى )
فدك گويند كه رسول الله ( ص ) در بازگشت از خيبر محيصة بن مسعود انصارى را نزد اهل فدك فرستاد و ايشان را به اسلام دعوت كرد . رئيس آنان مردى بود كه به وى يوشع بن نون يهودى مىگفتند . پس ايشان با رسول الله ( ص ) صلح كردند ، بر اين اساس كه نصف خاك فدك را به وى دهند و اين از آنان پذيرفته شد و بدين سان نيمى از فدك خالصهء رسول الله ( ص ) گرديد ، زيرا كه مسلمانان به خاطر آن اسبى و اشترى نتاخته بودند « 1 » ، و آنچه فوائد آن بود براى مسافران درمانده صرف مىشد . اهل فدك همچنان در آن باقى بودند تا عمر رضى الله عنه به خلافت رسيد و يهود حجاز را براند و ابو هيثم مالك بن تيهان - و به قولى نيهان - و سهل بن ابى خيثمه و زيد بن ثابت را كه همگى از انصار بودند به آنجا فرستاد . پس ايشان نيمى از خاك فدك را به قيمت عادله تقويم كردند و عمر آن بها را به يهوديان پرداخت و ايشان را به شام كوچانيد . سعيد بن سليمان از ليث بن سعد و او از يحيى بن سعيد حكايت كرد كه اهل فدك با رسول الله ( ص ) مصالحه كردند ، بر اين اساس كه نصف اراضى و نخلها از آن ايشان باشد . هنگامى كه عمر آنان را از آن جاى براند كسانى را فرستاد تا حساب سهم ايشان را از زمين و نخل روشن سازند و آن را بديشان بداد . بكر بن هيثم از عبد الرزاق و او از معمر و او از زهرى روايت كرد كه عمر بن خطاب نيمى از بهاى زمين و نخلهاى اهل فدك را به آنان پرداخت . حسين بن اسود ما را حكايت كرد كه يحيى بن آدم از ابن ابى
--> ( 1 ) . اشاره به آيهء ششم از سورهء حشر .