بخش سوم . كتاب فتوح البلدان خوشبختانه اين كتاب به طور كامل يعنى از ابتدا تا انتها به جاى مانده و جز در چند مورد جزئى تقريبا سالم و دست نخورده به زمان حاضر انتقال يافته است . ويژگيهاى فتوح البلدان فتوح البلدان بر حسب بلاد مختلف تنظيم شده و تاريخ اين بلاد را از نخستين زمانهاى توجه مسلمانان به گشودن و تصرف هر يك از آنها آغاز كرده و غالبا تا عصر خويش ادامه داده است . بدين سبب كار بلاذرى با تاريخ‌نويسانى همچون طبرى و ابن اثير و ذهبى و ديگران كه به وقايع‌نگاريهاى سالانه و دوره‌يى پرداخته‌اند ، كاملا متفاوت است . همچنين اثر او سيره نويسى و يا كتاب مغازى نيست تا منحصرا به وقايع زمان پيامبر اسلام يا شخصيت معينى مرتبط باشد ( نظير سيرهء ابن هشام و عيون الاثر ابن سيد الناس و مغازى واقدى و غيره ) . در عين حال ، اين كتاب يك مجموعهء كامل تاريخ جهان اسلام در قرنهاى هفتم و هشتم و قسمتى از قرن نهم ميلادى به شمار مىرود ، و كتابى نيست كه به يك بلد يا كشور معين اختصاص داشته باشد ( مانند النجوم الزاهره ابن تغرى بردى و فتوح الشام واقدى و فتوح المصر و المغرب ابن عبد الحكيم و تاريخ دمشق ابن عساكر و تاريخ حلب ابن عديم و نظاير آنها ) .