جعفر شهرى باف

18

طهران قديم ( فارسى )

دروازه شاه عبد العظيم « 15 » ( ميدان شوش ابتداى جاده شهر رى ) . شرق : دروازه خراسان ( ميدان خراسان ابتداى جاده رى ) دروازه دولاب ( سه راه شكوفه ) و دروازه دوشان‌تپه ( انتهاى خيابان ژاله مشرف به ميدان ژاله ) و جدا از اينها دروازه بىسقفى كه ماشين دودى « 16 » يا قطار حضرت عبد العظيم از آنجا به شهر رى فعلى رفت و آمد مينمود . اين دروازه‌ها كه جز دروازه ماشين دودى معمارى بقيه‌شان با تفاوت‌هايى شبيه معمارى زمان صفويه بود در زير بنايى به مساحت صد تا صد و بيست ذرع مربع در عرض پانزده و طول هشت ذرع برپا گرديده بود . با اين شكل كه دهانه‌اى بزرگ در وسط و دو گوشوار در دو طرف داشت . محفظه‌هاى دو گوشوار « 17 » از داخل به صورت دو اتاق شش ذرع در چهار ذرع براى مأمورين و دروازه‌بانان درآمده بود كه نماى آن با كاشىهاى زيبائى تزئين يافته و با هشت مناره كوتاه و ظريف با تصاويرى از پهلوانان باستانى ايران مانند رستم و گيو و گودرز و صحنه‌هاى نبرد رستم و سهراب و رستم و افراسياب و رستم و اشكبوس و رستم و ديو سفيد و امثال اينها زينت يافته بود . دروازه و دروازه‌بانى دروازه‌هاى دوازده‌گانه اطراف شهر - بجز دروازه بىسقفى كه محل عبور ماشين دودى بود - تنها مدخل و مخرج آيندگان و روندگان شهر به حساب مىآمد كه از اذان صبح گشوده شده كمى بعد از غروب مسدود ميگرديد و مترددين را لازم بود كه فقط در ساعات گشايش آنها رفت و آمد داشته باشند و در ساعات و

--> ( 15 ) . امامزاده واجب التعظيمى كه با چهار پشت واسطه به امام حسن مجتبى ( ع ) مىرسد ، از اعاظم علما و زهاد و از اصحاب حضرت جواد و حضرت هادى ( ع ) كه گويند در رى بيمار و وفات مييابد و بعضى كه گويند سقف زيرزمين مكان او را بر سرش فرود آورده مقتولش مىسازند . ( 16 ) . قطارى بود با لكوموتيوى بخارى در انحصار يك شركت بلژيكى كه تهران را با هفت تا چهارده واگن به شهر رى وصل مىنمود و چون از دودكش برنجيش دود غليظى بيرون مىآمد به آن « ماشين دودى » مىگفتند . ( 17 ) . قرينه‌سازى - دو بنا كه در دو طرف ساختمانى بطور يك شكل ساخته شده باشد .