بصير احمد دولت آبادى
98
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
كشور ، يك حكومت متمركز قوى به وجود آورد كه تمامى اختيارات در دار السلطنهء كابل و به دست شخص خودش بود . او نه وزير داشت و نه كابينه . همه كارها زير نظر خودش انجام مىگرفت و حتى وظيفهء جلّادى را نيز خود انجام مىداد و شخصا اسراء و زندانيان را به دست خود مىكشت . در ظاهر چند ولايت وجود داشت كه واليها در آن حكومت مىكردند ، امّا فاقد صلاحيت بودند . عبد الرحمان ، كشور را به چند منطقهء جغرافيايى تقسيم كرده بود كه در هركدام نمايندگان او حكومت مىكردند ، از قبيل دار السلطنه ( كابل ) ، تركستان ، هزارهجات ، خوست و جلالآباد ، غزنى و قندهار ، فراه و هرات . همانطورى كه اشاره شد اين تقسيمات فقط براى سهولت دستيابى به اداره آن نقاط توسط خود وى بود ، نه اينكه واقعا اداره مستقل ولايتى وجود داشته باشد . چه بسا كه خود شخصا كارهاى ولايات را نيز انجام مىداد . با همه اين اقدامات تكمحورى ، باز هم در ظاهر ادارات گوناگون محلى وجود داشت . در كتاب سراج التواريخ تعدادى از اسامى ادارات به شكل زير آمده است . ذكر ولايات حاكمنشين ( سال 1317 ه . ق ) 1 - چاريكار 2 - قندهار 3 - كلات 4 - وردك 5 - استالف 6 - نجراب 7 - كنر 8 - هشترود 9 - بدخشان 10 - جاغورى 11 - دايزنگى 12 - جلالآباد 13 - كوهدامن 14 - ارگون 15 - لمقان 16 - پنجشير 17 - ترهكى 18 - غزنين 19 - غوربند 20 - بدخشان 21 - هزاره بهسود