بصير احمد دولت آبادى
91
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
تقسيمات نيز به نوبهء خود به واحدهاى كوچكتر تقسيم مىگردد ، تا جايى كه كوچكترين واحد سياسى كشورى ممكن است فقط شامل چند خانوار باشد . « 1 » » بنابراين ، تقسيمات ادارى يكى از ضروريات يك كشور براى تأمين امنيت ، بهبود وضع اجتماعى و اقتصادى جامعه است . مورّخان و جغرافىدانها به اين عقيدهاند كه قلمرو افغانستان كنونى از نخستين دورههاى زندگى بشر در كره خاك ، مسكونى بوده و داراى تمدن بسيار كهن و باستانى است . تمدن قبل از آرياييها در گوشه و كنار اين سرزمين « 2 » اين ادعا را به اثبات مىرساند . در دورههاى بعدى كه شهرها رونق مىگيرد و حكومتهايى به وجود مىآيد ، جغرافىدانها محدودهء افغانستان را نقطهء ثقل ولايات باستانى منطقه به حساب مىآورند . از جمله محمد اكبر شورماچ نورستانى مىنويسد : « از مجموع اين ولايات شانزدهگانه ، 10 ولايت وسيع و بزرگ كه تمام مناطق بين درههاى سلسلهء هندوكش و حوزهء چهار طرف آن ( حوزهء اندوس ، اكسوس ، و هلمند ) و مناطق ميان رود سيحون و جيحون را در بر مىگرفت ، به وجود آمده است . مورخين و جغرافىنگاران قديم از اين ولايات چنين نام مىبرند : 1 - باكتريا ، بخدى ، بلهيكه و بالاخره بلخ ، مركز بزرگ آريانا و از زيباترين شهرهاى دنياى آنوقت به شمار مىرفت . 2 - ولايت سغد ( بخارا ، سمرقند و خوارزم )
--> ( 1 ) . همان ، ص 104 . ( 2 ) . مثل اين مدنيتها : 1 - مدنيت مندىگك در نواحى جنوب . 2 - مدنيت سيستان در جنوب غربى . 3 - مدنيت هزارسم سمنگان در شمال . 4 - قرهكمر سمنگان . 5 - چنار كنجشكان و دره كور در شمال شرق . 6 - شورتوغى تخار . 7 - آقكپرك بلخ در شمال .