بصير احمد دولت آبادى

594

شناسنامه افغانستان ( فارسى )

پشتو حل كند ، چون او طرفدار طرز تفكر آقاى طرزى بود و مىخواست زبان پشتو و قوم پشتون در سراسر كشور اقتدار پيدا كند . البته مرحوم فرهنگ مدعى است كه اين اقدام سازنده بود نه تخريب‌گرانه ، زيرا حيثيت و حقوق ساير زبانهاى كشور را سلب نمىكرد ؛ ولى ديگر نويسندگان افغانستانى اين نظر را تأييد نمىكنند . در بررسى تاريخچهء احزاب و . . . قبلا به آن اشاره كرديم . به‌هرحال اين واقعيت داشت كه فكر برتريت قومى از تركيه به افغانستان آمد ، چنان‌كه امروز افكار گوناگون توسط تحصيل‌كردگان و باسوادان مهاجر ، وارد كشور مىشود . البته مركهء پشتو و افكار طرزى در آن وضعيت زيان چندانى به بار نياورد ، ولى راه را براى پشتو تولنه هموار ساخت . پس مىتوان ادعا كرد كه طراح اصلى اين فكر ، محمود طرزى و مجرى آن شخصيت امان اللّه خان جوان و احساساتى بود . 2 - انجمن ادبى كابل پس از سقوط دولت امانى و تاخت‌وتاز دورهء كوتاه سقازاده ، زمانى كه قدرت دوباره به دست پشتونها افتاد ، تعدادى سعى كردند كه همان راه قديمى را بروند ، ولى با پوشش ديگر . اينجا بود كه انجمن ادبى كابل در سال 1310 ه . ش / 1931 م به دستور نادر خان و به مديريت محمد انور بسمل يكى از آزاديخواهان قديمى تشكيل شد و مجلهء ماهانهء كابل را منتشر كرد . اولين شمارهء مجلهء كابل به تاريخ 15 جوزا 1310 ه . ش / 5 جون 1931 از چاپ خارج شد و در آن جمعى از نويسندگان و شخصيتهاى فرهنگى و آزاديخواه مقاله نوشته بودند . ولى خيلى زود با جاافتادن اين نشريه در بين قشر باسواد جامعه و مطرح شدن گردانندگان آن ، دولت