به همين نسبت افغانستان بايد 4 ميليون دانش‌آموز ، 115 هزار دانشجو و 26 دانشگاه مىداشت . به‌هرحال ، آمار نشان مىدهد كه ما از نگاه فرهنگى نسبت به ايران بسيار عقب‌افتاده‌ايم و تا رسيدن به همين سرحد ، مدت زمان طولانى نياز داريم . موقعيت فرهنگى پاكستان . طبق آمار يك گزارش تحليلى « 1 » در نيمهء دهه 60 هجرى شمسى در سراسر پاكستان حدود 86142 باب مدرسهء ابتدايى ، 6290 باب مدرسهء متوسط ، 4809 ليسه ( دبيرستان ) ، 897 كالج علوم و حرفه و هنر و 20 دانشگاه عمومى و تخصصى و يك دانشگاه آزاد با 8000 مدرسهء علميه وجود داشته است . در سال 1363 در پاكستان مجموعا 127 جريده انتشار مىيافت . اگر جمعيت پاكستان را صد ميليون و جمعيت افغانستان را 20 ميليون تخمين بزنيم ، افغانستان بايد 17228 باب مكتب ابتدايى ، 1258 مكتب متوسطه ، 961 ليسه ، 179 موسسهء تخنيكى و هنرستان ، 4 دانشگاه عمومى ، 1600 مدرسهء علميه و بيش از 25 جريده داشته باشد تا با پاكستان قابل مقايسه باشد . آنهايى كه مدعىاند ما از پاكستان عقب نيستيم ، نمىدانم چگونه مسايل را تحليل مىكنند . مغولستان كه يك كشور گمنام و فقير است در سال 1979 با وجود جمعيتى اندك ، 19900 نفر دانشجو داشته است و يا قرقيزستان كه كشور كوچك و گمنامى است با وجود 4 ميليون جمعيت داراى 1823 مدرسه و

--> آمار سال 1348 وقتى جمعيت افغانستان 14 ميليون بود ، جمعيت ايران 24 ميليون بود . حالا جمعيت ايران به بالاى 60 ميليون رسيده است ، ولى آمارها جمعيت افغانستان را همان 14 ميليون و گاهى 17 تا 21 ميليون ذكر مىكنند . ( 1 ) . سفرنامهء پاكستان ، قاسم صافى گلپايگانى ، چاپ 1366 .