بصير احمد دولت آبادى
563
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
افغانستان نيز روى دو محور عمده مىچرخد : 1 - مدارس دينى افغانستان بر خلاف مدارس دولتى و رسمى كشور كه در ظاهر ، شاگردان شيعه و سنى را به خود جذب مىكنند ، اختصاص به مذاهب و فرقههاى خاصى دارند . 2 - مدارس دينى افغانستان در ارتباط نزديك با مدارس دينى كشورهاى همجوار بودهاند و اين ارتباط هرگز بهطور كامل قطع نشده است . ميزان ارتباط آنان تا حدّى است كه علنا مدارس افغانستان شعبهاى از حوزههاى علميهء كشورهاى همجوار به حساب مىآيد . با توجه به اين دو شاخصه ، مدارس دينى افغانستان به دو دسته و يا دو شعبهء جدا از هم تقسيم مىشوند : مدارس دينى اهل سنت و جماعت و مدارس دينى اهل تشيع و امامت . مدارس دينى اهل سنت در افغانستان 1 - مدرسهء شاهى كابل اولين مدرسهء دينى اهل سنت افغانستان ، پس از دوران فترت فرهنگى و تاختوتاز امراى محمدزايى براى كسب قدرت ، در عصر امير عبد الرحمان خان در كابل تأسيس شد . درك اين مطلب ضرورى است كه شايد در آن عصر ، هيچ مدرسه و مركز دينى و علمى از دستبرد و تخريب امير قهار ، مصون نمانده بود . لذا امير براى توجيه اعمال غير دينى و برآوردن مقاصد سياسى خود به نام دين و مذهب ، مدرسهايى دينى را در مسجد چوبفروشى كابل تاسيس كرد . مرحوم غبار در اين رابطه مىنگارد : « امير در مسجد شاهى بازار چوبفروشى ، مدرسهاى مختصر