بصير احمد دولت آبادى

549

شناسنامه افغانستان ( فارسى )

خراسان . بعد از سقوط امپراطورى نادر افشار ، در سال 1160 ه . ق حكومتهاى محلى شكل گرفتند ، از جمله احمد خان افغان ، يكى از فرماندهان نادر افشار در قندهار حكومتى را به نام قوم و طائفهء خود پايه‌گذارى كرد . دورهء حكمروايى احمد خان يك دورهء نظامى و نظامىگرى بود و تمام تلاش او به لشكركشى ، كشتار و تسخير سرزمينهاى دور و نزديك قندهار محدود مىشد و مجالى براى كار فرهنگى پيش نيامد . « 1 » اما در دوران تيمور شاه اندك تحولى در زمينهء فرهنگى به وجود آمد . شعراء و مديحه‌سرايان از گوشه‌وكنار كشور و حتى بيرون از مرز در دربار او گرد آمدند و بازار قديم قصه‌خوانى و شعرسرايى و انعام گرفتن سر از نو رونق گرفت . وى مردى عيّاش و خوشگذران بود . مرحوم فرهنگ در وصف عشرتكدهء او مىنويسد : « همراه با ميلان شديد به عيش و سرور و جشن و تجمل ، شاه به زنان زيبا رغبت فراوان داشت . مورخ معاصر او مير عبد الكريم بخارى مىنويسد : تيمور شاه 300 زن و كنيز داشت . از آن جمله مادر شهزادگان شاهپور و عباس كه دختر شربتعلى خان چنداولى بود به زيبايى و شيرين‌زبانى بر ساير زنان امتياز داشت . در هرهفته دوبار زنان حرم در محلّى براى تماشاى شاه جمع مىشدند . آنها در زير نظر آمر حرم ( كه همان دختر شربتعلى خان مذكور در فوق بود ) به بهترين لباس ملبس شده خود را به جواهر مىآراستند و با زيب و آرايش تمام در حياط مخصوصى كه نزديك بر تخت سلطنت واقع بود ، اجتماع مىكردند . در وسط حولى حوض با فوّاره و آب جارى

--> ( 1 ) . افغانستان در پنج قرن اخير ، جلد اول ، ص 167 .