در اواخر سال 1373 ، با شكست هزاره‌ها و سقوط غرب كابل به نفع دولت آقاى ربانى ، گرچه قدرت تاجيكها بر تمام پايتخت اعمال مىشد ، ولى افغانستان علنا به پنج كشور تحت يك نام تجزيه شده بود . 1 - كابل : كابل و نواحى شمال شرقى كشور به علاوهء ولايات غربى در اختيار تاجيكها باقيمانده بود . 2 - قندهار : قندهار و نواحى جنوبى در اختيار طالبان قرار گرفت . 3 - جلال‌آباد : جلال‌آباد و نواحى شرقى كشور در اختيار چند گروه افغان و در رأس آنها حزب اسلامى خالص بود . 4 - مزارشريف : مزارشريف و نواحى شمال كشور در اختيار جنبش ملى اسلامى قرار گرفت . 5 - باميان : باميان و نواحى هزاره‌جات همچون گذشته‌ها در اختيار حزب وحدت اسلامى و هزاره‌ها قرار داشت . چيزى كه جنگ را به بن‌بست كشيد و علىرغم تحولات در جبه‌هاى جنگ ، شكست و پيروزى را مشكل ساخت ، تعادل قواى انسانى بود نه توان نظامى و يا موفقيتهاى سياسى . حقيقت اين است كه هريك از اين چهار قدرت قومى با تمامى اختلاف در تشكّلهاى سياسى ، نمود قومى و منطقه‌اى به خود گرفته بود . به‌طور مثال حكومت آقاى ربانى و آقاى مسعود ، نمايندهء 6 ، 20 % قوم تاجيك به حساب مىرفت . جنبش ملى اسلامى ، نماينده 6 ، 20 % قوم ازبك و تركمن به حساب مىرفت . حزب وحدت اسلامى نمايندهء 5 ، 27 % قوم هزاره به حساب مىرفت . گروه طالبان و حكومت جلال‌آباد نمايندهء 31 % قوم افغان به حساب مىرفت . « 1 »

--> ( 1 ) . براى آشنايى با تركيب جمعيت افغانستان به اين منبع مراجعه شود : سراج ، شمارهء 7 ، « ساختار جمعيت و كتمان حقايق در افغانستان » ، بصير احمد دولت‌آبادى .