بصير احمد دولت آبادى

465

شناسنامه افغانستان ( فارسى )

عمومى چنان تلقى شد كه افغانستان قصد دارد خود را از زير سلطهء روسيه خارج ساخته ، بيشتر به غرب تكيه كند . اين همان تحليلى بود كه بعدها در مورد داوود خان هم ارائه دادند . از جمله شاخصه‌هاى اين گرايش در عصر آقاى شفيق حل منازعهء آب هلمند بين ايران و افغانستان بود و ايران آن‌روز به عنوان سمبل قدرت و سياست امريكا در منطقه به حساب مىرفت . طبق نوشته مرحوم فرهنگ : « شاه كه از ناحيهء تصويب قرارداد هلمند اطمينان حاصل كرده بود ، براى استراحت به اروپا رفت و به حكم قانون اساسى پسر ارشدش سردار احمد شاه نيابت او را به عهده گرفت . بازار كابل چنانچه معلوم است ، مانند اكثر بازارهاى شرقى همواره آشيانهء پرورش افواهات بود . در اوقات عادى اين افواهات بيشتر به تغيير و تبديل وزيران و مأموران بلندپايهء دولتى تعلق مىگرفت و در دورهء مشروطيت شايعات مربوط به تغيير حكومت هم به آن [ اضافه ] شده بود . اما در اين هنگام دفعتا سطح شايعه بالا رفته خبر مربوط به يك كودتاى نظامى در آيندهء قريب در محيط انتشار يافت ، تا به حدى كه به رسانه‌هاى بين المللى هم رسيده و راديوى بىبىسى از آن صحبت نمود . معلوم نيست كه حكومت و جنرال عبد الولى داماد شاه كه از امور مربوط به اردو در غياب شاه مراقبت مىكرد اين اخبار را تا چه اندازه جدى گرفتند ، امّا قدر مسلم اين است كه اقدامى براى جلوگيرى از آن صورت نگرفت ، تا اين‌كه در نيمه‌شب 26 سرطان سال 1352 برابر 17 جولاى 1973 يك تعداد از قطعات اردو متعلق به قرارگاه‌هاى نظامى كابل به فرمان سردار محمد داوود و رهبرى صاحب‌منصبان مربوط به حزب غير قانونى پرچم به كودتا دست زده ، صدراعظم و وزير دفاع و جنرال