بصير احمد دولت آبادى
41
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
جنوبى ، غربى ، شمال غربى و شمالى سرازير مىشوند . معروفترين كوههاى افغانستان عبارتاند از هندوكش ، بابا ، فيروزكوه ، سياهكوه ، تيربند تركستان ، كوه پغمان ، سفيدكوه ، سليمان ، قرهباطور و غيره كه هركدام رودهاى پرآبى را در دامنههاى خود در جريان دارند و بهطور اختصار به يكايك آنها اشاره مىكنيم . كوهها و رودخانهها 1 - كوه هندوكش اين كوه در امتداد سلسله جبال هماليه از نواحى پامير داخل افغانستان امتداد يافته ، از جنوب بدخشان گذشته در درهء باميان كه شروع كوه ديگرى است به اسم كوهبابا ، ختم مىشود . ارتفاع قلهء اين كوه در افغانستان 6650 متر بوده و به نام تيراج مير معروف است و از سطح دريا 8300 متر ارتفاع دارد . نواحى مرتفع اين كوه تقريبا هميشه پوشيده از برف بوده و درّههاى بىشمارى در دامنههاى آن به وجود آمده است كه معروفترين آنها از اين قرار است : واخان ، شغنان ، منجان ، جرم ، درايم ، كشم ، ارسج ، فرخار ، دره اشكمش ، خوست و فرنگ ، سمندان اندراب ، خنجان ، دوآب و سرآب در شمال و از طرف جنوب درهء پنج ، درهء نور ، درهء كرم ، درهء پشال ، باندول ، اشپى ، اسكين ، پنج درهء نجراب ، درهء هزاره ، بازارك ، پاران ده ششل ، سالنگ ، اشاوه ، شكارى ، كپچاق ، چهارده ، باميان ، سيغان و كهمرد . معابر معروف هندوكش 1 - كوتل خاواك به ارتفاع 3600 متر .