بصير احمد دولت آبادى

387

شناسنامه افغانستان ( فارسى )

شاهانه‌شان صرف‌نظر فرموده‌اند . حتى طعام حضور شاهانه نيز خيلى مختصر و به قاعده تصرف برابر ديده مىشود ( آن‌وقت عايدات مستقيم و غير مستقيم سالانه افغانستان تقريبا در حدود 80 ميليون روپيه و مصرف تنها كارخانهء و طعام امير به دو ميليون و چهار صد هزار روپيه يعنى سه فيصد تمام عايدات كشور بود ، درحالىكه مصارف البسه و معاشات و بخشش حرم وسيع امير و خانوادهء شاهى داخل اين حساب نيست ، زيرا آن‌وقت بودجه مملكتى وجود نداشت و خزاين دولت مال شخصى شاه شمرده مىشد . ) حال آن كه سفره‌هاى نايب الحكومة صاحبها ( واليها ) از 60 تا 70 غورى نان كمتر نمىباشد . بخشش و احسانى كه ذات اعليحضرت پادشاهى مىكند از عين المال شخصىشان مىباشد و آن هم از اسراف و ابذار سراسر خالى است ( درحالىكه امير عبد الرحمان خان و فرزندان او روزى كه از درياى آمو به افغانستان گذشتند جز اسپ و قمچين هيچ چيز به شكل عين المال در كشور نداشتند . » « 1 » خوب از اين حرفها هرچه بگوئيم و بنويسيم سودى به حال ملت ما نخواهد داشت . امير حبيب اللّه خان پس از سالها زنبارگى سرانجام در يك توطئهء خانوادگى در 18 جمادى الاول 1337 مطابق شب 21 فبرورى 1919 در ساعت سه بعد از نصف شب در شكارگاه كله‌گوش لغمان در خيمهء خود به هلاكت رسيد . قاتل او هرگز شناخته نشد ، ولى طبق نوشتهء بسيارى از مورّخان افغانستان ، افسرى كه قاتل را پس از فير تفنگچه دستگير كرده بود توسط افسر ما فوق خود يعنى نادر خان با خوردن يك سيلى وادار شد قاتل را رها كند . ولى بعدها خود اعدام شد و اسرار قتل

--> ( 1 ) . افغانستان در مسير تاريخ ، چاپ احسانى ، ص 1128 - 1129 .