بصير احمد دولت آبادى
385
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
آن در كابل چند برابر نفع مىبردند . در مورد حكومت حبيب اللّه بيشتر از اين نمىگوييم و صرف براى روشن شدن هرچه بيشتر و بهتر اين حكومت به نقل از اثر مرحوم غبار مطالبى درج مىگردد : « محمود طرزى كه هميشه بهانهاى براى اظهار گفتنيهاى خود مىخواست ، فرصت به دست آورد و در شمارهء 4 ذى الحجه 1331 سراج الاخبار نوشت كه : سردار محمد عثمان خان نايب الحكومهء قندهار به كابل آمده و گفته بود كه در قندهار زنان خوشخوان بسيار است . چون جشن عروسى شهزاده در كابل پيش روى بود ، مادر شهزاده به سردار محمد عثمان خان گفت كه : اگر زنان خواننده در قندهار باشد چند نفرى به كابل بفرستيد . چون سردار محمد عثمان خان در كابل مصرف تارتقى و تحفه بسيار كرده و هم موترى تيزرفتار خريده بود ، در بازگشت به قندهار اين امر فرستادن خوشخوانهاى زن را به كابل سبب تخويف مردم و اخذ رشوت قرار داده و كوتوال قندهار را امر كرد كه : هرشخصى پولدار را تهديد به فرستادن زنش به كابل نموده در عوض پول از او مىگرفت . محمود طرزى در همين جريدهء خود مقاله مبسوطى زير عنوان « امن و آسايش » منتشر ساخت كه نيمچهرهاى از وضع اداره امير عبد الرحمان خان و امير حبيب اللّه خان را مىنماياند . اينك نقل آن « پيش از اين ( قبل از سلطنت امير حبيب اللّه خان يعنى وقت پدرش ) هيچكس بر جان خود و بر مال خود بر مأموريت خود هيچ امنيتى و اعتمادى نداشت . روزى نبود كه قتلها ، اعدامهاى رقمرقم با عقوبت و عذابهاى گوناگون و نهب و تاراجهاى از حد افزون به وقوع نمىآمد . ضبط املاك ، مصادرهء اموال ، فرار ساختن با اعيال و اطفال