بصير احمد دولت آبادى
341
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
استوار بوده و جز استحمار ديگران و توافق زير پرده چيزى نبوده و نخواهد بود . - قبلا يادآور شديم كه در سال 1747 م براى اولين بار حكومتى به نام حكومت افغان در قلب آسيا پايهگذارى شد . نظر به بيان تاريخ رسمى كشور ، نحوهء قدرت گرفتن آن يك امر كاملا اتفاقى بوده است . پس از مرگ نادر افشار ، احمد خان ابدالى قواى تحت فرمان خود را به سوى قندهار برده و درصدد تشكيل حكومت محلى شده است . امّا با در نظر داشتن فعاليت جاسوسان انگليسى در منطقه و حركات تجاوزكارانهء آنها تحت پوشش كمپنى هند شرقى ، نمىتوان اين تحول را يك حركت خودجوش و محلى تلقى كرد . احمد خان به خصوص پس از قدرت گرفتن ، ايران را به فراموشى سپرد و رو به سوى ديار هند كرد . اين عمل براى دشمنان منطقه و به اصطلاح سادهتر براى استعمار اروپا به مثابه يك تير و دو نشان بود ، چرا كه از يك طرف امپراتورى بزرگ افشاريه تكهتكه مىشد و از سوى ديگر باعث پريشانى هند مىشد و انگليسيها اين شيوهء بلعيدن را در شرق انتخاب كرده بودند . بنابراين مىتوان مدعى شد كه حكومت احمد خان با برنامهاى از پيش طرح شده جهت تضعيف قدرتهاى منطقه به وجود آمد و تا سال 1773 در قندهار و نواحى شمال هند ادامه يافت و اولاد احمد خان تا سال 1818 حكومت كردند كه با هجوم قواى انگليس در منطقه هدف از تشكيل حكومت قندهار كاملا روشن شد .