جانشينان او اعم از شاهان سدوزايى و ميزان محمدزايى نيز از اين روش پيروى كردند . . . در دورهء پادشاهى محمد نادر شاه محمد گل خان مومند ، وزير داخله ، تحريكاتى را در جهت تعميم زبان پشتو و طرد زبان درى نه تنها از دواير دولت بلكه از مؤسسات تعليمى و حتى خانه و بازار آغاز كرد . . . » « 1 » با اين‌كه تلاشهاى زيادى صورت گرفت تا زبان پشتو جايگزين زبان درى شود ، پس از سالها فعاليت كورس پشتو ، حتى بسيارى از خود پشتونهاى شهرى نيز نتوانستند ، زبان پشتو را ياد بگيرند . لذا چاره‌اى جز قبول زبان فارسى نيافتند . لذا فارسى و پشتو زبان رسمى كشور باقى ماند . امّا يك بار ديگر طالبان قدرت و جهالت در دوران زمامدارى پنج ساله خود اين طرح را روى دست گرفتند كه توفيق چندانى به دست نياوردند ، چون ساحهء نفوذشان محدود به مناطق خاصى بود و نمىتوانستند كل كشور را ملزم به اجراى دستورات خود سازند . عدم موفقيت طراحان عمومىسازى زبان پشتو در افغانستان ، ادعاى آنها را مبنى بر اكثريت قوم پشتون ، پوچ جلوه مىدهد . اينها مدعىاند كه 60 تا 70 درصد مردم افغانستان ، پشتون‌اند . اگر 70 درصد يك جامعه به يك زبان صحبت كند و حكومت هم بخواهد زبانهاى ديگر را محو سازد ، اين برنامه كاملا عملى است ، چنان‌كه در برخى كشورها چنين كارى صورت گرفته است . ولى در افغانستان قضيه كاملا فرق مىكند . هزاره‌ها و تاجيكها كه نزديك به 50 درصد كل جامعه را تشكيل مىدهند ، عموما به زبان فارسى سخن مىگويند . علاوه بر آن اقوام ديگر

--> ( 1 ) . فرهنگ ، ميرمحمد صديق ، افغانستان در پنج قرن اخير ، صفحهء 635 .