بصير احمد دولت آبادى
322
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
افغانستان بعد از ظهور اسلام از آنچه گفته شد ، درمىيابيم كه افغانستان مقارن با ظهور اسلام دورهء انحطاط خود را پشت سر مىگذاشت و از هرطرف مورد تجاوز واقع شده بود . بنابراين مردم در پى فرصت بودند تا دست اجانب را از خاك خود كوتاه كنند . در سال 22 هجرى قمرى ، وقتى لشكر پيروز اسلام به سوى ايران مارش كرد ، يزدگرد پادشاه ساسانى تاب مقاومت نياورده به طرف افغانستان فرار كرد و در نواحى بلخ و تخارستان به جمعآورى كمك مشغول بود و از دولت چين هم خواست تا او را يارى كند . ولى اين كار فايدهاى نداشت ، چون امير هرات در بدل تأديه يك ميليون درهم و خراج سالانه سيصد هزار درهم با لشكريان اسلام مصالحه كرد . همچنين حكمدار محلى مرو نيز با مسلمانان معاهدهء دوستانه بست و تحت حمايت آنان قرار گرفت . اين كار باعث شد كه لشكر اسلام بدون اتلاف وقت به پيشروى خود و تعقيب يزدگرد ادامه دهد . آنها بدون جنگ و خونريزى از مرز غربى وارد شدند . در نواحى مرغاب اندك درگيرى رخ داد ، ولى مردم تسليم شده و اسلام آوردند . تمام نواحى مرو ، هرات ، مرغاب ، جوزجان ، بلخ در شمال كشور ، كرمان و سيستان در غرب ، بلوچستان و قندهار در جنوب تحت نفوذ اسلام قرار گرفت . يزدگرد هم در نواحى مرو كشته شد . در سال 32 مردم هرات به سركردگى قارن هراتى به قشون اسلام در مركز نيشاپور حمله كرده نيشاپور را اشغال كردند ، ولى به زودى قارون كشته شد و بين مردم اين منطقه و ارتش اسلام جنگ درگرفت كه