بصير احمد دولت آبادى
320
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
افغانستان در زمان يفتليها ( 425 - 566 ميلادى ) پس از انقراض دولت كوشانيها ، افغانستان يك دورهء انحطاط دوصد ساله را طى كرد . در اين مدت دولت ساسانى در ايران به اقتدار خود رسيده بود و آنها به نواحى غرب و شمال افغانستان حمله كردند . بقاياى كوشانيها در مقابل حملات آنها مقاومت كردند ، ولى نتايج آن معلوم نيست . چين هم از اين فرصت استفاده كرد و راه تجارت افغانستان را مسدود ساخت . در اين شرايط اوضاع پريشانى در تمام كشور حكمفرما شد تا اينكه يفتليها ظهور كردند . اولين پادشاه يفتلى ، افتايلتواست او در سال 425 به قدرت رسيد و در ايالت شمال غرب و غرب افغانستان با دولت ساسانى وارد جنگ شد ، ولى از بهرام گور در نزديكى مرو شكست خورد . در نيمهء قرن پنجم يفتليها يزدگرد دوم پادشاه ساسانى را در حوزهء مرغاب شكست داد . اخشنور در سال 460 ميلادى به پادشاهى رسيد و با دولت ساسانى وارد جنگ شد . لشكر ايران را شكست داده شاهنشاه آن را كه در سال 451 ميلادى به قدرت رسيده بود اسير كرد . پادشاه ايران شاهنشاه فيروز ، با دولت يفتلى قرار داد باج بست و پسر خود قباد را گروگان گذاشت . پس از دو سال باج را پرداخته پسر خود را آزاد كرد . فيروز شاه اين حادثه را فراموش كرد و دوباره در سال 480 ميلادى به افغانستان هجوم آورد ،