بصير احمد دولت آبادى

318

شناسنامه افغانستان ( فارسى )

مستقل باهم روابط دوستانه برقرار كردند ، چون هردو از زير سلطهء سلوسيهاى شام آزاد شده بودند . ايوتيدم مقتدرترين پادشاه يونان باخترى بود كه در سال 272 قبل از ميلاد ، انتوكوش سوم شامى را به مصالحه و مدارا از افغانستان بيرون راند و ايالات جنوبى هندوكش را از سلطهء دولت هند خارج كرد . او كاشغر و بلوچستان را به افغانستان ملحق كرد . سكه‌هاى طلا و نقره در افغانستان در زمان ايوتيدم كشف شده است . دمتريوس كه پس از ايوتيدم به قدرت رسيد ( 160 - 200 قبل از ميلاد ) حدود افغانستان را تا سند و پنجاب و تاكيسلا وسعت داد و در شمال هند تا حوزهء گنگا پيش رفت . پس از او ايواكراتيد در سال 175 قبل از ميلاد پادشاه شد و در اين زمان انحطاط دولت يونان و باخترى شروع شد . فشار اسكائيها پادشاه يونان و باخترى كه هيلولكس نام داشت و در بلخ حكمروايى مىكرد ، زير فشار اسكاييها مجبور شد كه در سال 135 قبل از ميلاد از شمال هندوكش به جنوب هندوكش تغيير پايتخت دهد . پس از او افغانستان باز هم به حالت تشتت و پراكندگى درآمد و قسمتهاى قندهار و سيستان تحت سلطهء پارتها و اسكائيها قرار گرفت . مردم افغانستان تا مدتها به صورت مهاجرت و كوچ‌نشينى زندگى مىكردند . هرقبيله از خود رييسى داشت ، تا اين‌كه رييس قبيلهء كوشانيها توانست رؤساى ديگر را تابع خود سازد و بدين‌سان اولين دولت كوشانى افغانستان در سال 40 ميلادى به وجود آمد . اولين پادشاه آن كجولافزس است كه از هندوكش عبور كرده كابلستان را فتح كرد و پارتها را شكست داد و در غرب تا ايالت پارتيا و خراسان كنونى پيش رفت و تا سال 78 ميلادى دولت سراسرى افغانستان را تشكيل داد .